İstanbul Deniz Müzesi’ndeki Ahşap Levhadan Tuğra Örnekleri

Authors : Aytaç Akınay, Mehmet Top

Pages : 96-113

Doi:10.62068/visbid.1483771

View : 57 | Download : 46

Publication Date : 2024-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmiş birçok Türk-İslâm devletinde hükümdarların imzası niteliğinde olan tuğralar, aynı zamanda saltanatın alâmeti olarak da kabul edilmiştir. Tuğraların sahip olduğu bu önem nedeniyle yapımlarında belirli bir üslup çerçevesinde, estetik kaygının ön planda tutulduğu görülmektedir. Ancak Osmanlı’nın ilk dönemlerine ait tuğralar; gösterişten uzak şekilde düzenlenmekle beraber, II. Murat döneminden itibaren sanatsal hat yazılarına dönüştüğü anlaşılmaktadır. Tuğranın kolları üst tarafına yerleştirilen bitkisel motif ve kompozisyonlar tezyiniliğini artırmak için kullanılmıştır. Bitkisel süslemeler dışında, kolların üst tarafına bazı padişahların mahlas olarak adlandırılan takma adları da işlenmiştir. Ayrıca bazı tuğra örneklerinde tuğrayı çeken hattatın imzasının yer alması, bu örneklerin belge olma niteliğini pekiştirmektedir. Bu çalışmada İstanbul Deniz Müzesi’nde Geç Dönem Osmanlı padişahlarına ait ahşap levha tuğralar ele alınmıştır. İncelemeye konu olan bu levhalar oval biçimde yüzeyindeki tuğra ile birlikte bitkisel motiflerden oluşan süslemeleri ihtiva etmektedir. Ancak bu levhaların denizcilikte kullanılması nedeniyle, halat motiflerine de yer verildiği görülmüştür. Araştırmaya konu olan örneklerin denizlerde Osmanlı Devleti’nin gücünü ortaya koyan anlamlar içermesi açısından da önemi ortadadır. Böylece Batılılaşma Dönemi Osmanlı padişahlarına ait bazı levha tuğra örnekleri bu çalışmanın konusunu teşkil etmiştir.
Keywords : Deniz Müzesi, Osmanlı, Levha, Tuğra

ORIGINAL ARTICLE URL