TÜRKİYEDE REEL DÖVİZ KURU-TURİZM GELİRLERİ İLİŞKİSİ: 2003-2015 DÖNEMİ İÇİN AMPİRİK BİR UYGULAMA

Turizm Sektörü, dünya ekonomisi içerisinde giderek önem kazanan ve zaman içerisinde önemini kaybetmeyen sektörlerden biridir. 1950 yılında sadece 2 milyar $ olan dünya turizm gelirleri 2014 yılı itibariyle 1245 milyar $a kadar yükselmiştir. Turizm sektörünün ülkeler için önemi ise, özellikle iktisadi kalkınmada ihtiyaç duydukları sermayenin sağlanması, istihdam olanaklarının artırılması ve dış ticaret açıklarının giderilmesine yardımcı olunması gibi yararlarından kaynaklanmaktadır. Bu bağlamda turizm gelirlerini artırmak isteyen ülkelerin göz önüne alması gereken en önemli araçlardan biri reel döviz kurlarıdır. Reel döviz kuru yükseldiğinde turistik mal ve hizmetler nispeten ucuzlayacağından, talep artışının akabinde ülkenin turizm gelirlerine olumlu yansıması beklenir. Aksi durumda ise ülkenin turizm gelirleri düşme eğilimine girer. Dolayısıyla turizm gelirlerinin reel döviz kuru ile ilişkisi araştırmacıların ve politika yapıcıların ilgisini çekmektedir. Hazırlanan bu çalışmada Türkiyede reel döviz kuru ile turizm gelirleri arasındaki ilişki araştırılmaktadır. İlişkinin varlığını ve büyüklüğünü tespit etmek için 2003:1-2015:4 dönemine ait çeyrek dönem verileri analize tabi tutulmuştur. Analiz yöntemi olarak literatürde geniş kullanım alanı bulan Toda-Yamamoto Nedensellik analizi ve katsayı tahmini için FMOLS DOLS yöntemleri seçilmiştir. Analiz sonuçlarına göre her iki değişken arasında eşbütünleşme ilişkisine rastlanmakla birlikte, ilişkinin turizm gelirlerinden reel döviz kurlarına doğru tek yönlü nedensellik şeklinde gerçekleştiği görülmüştür.