KÜRESEL HUZUR VE REFAHIN ANAHTARI: ETİK BÜYÜME MODELİ

Authors : Hüseyin Tekin, Suzan Ergün

Pages : 445-472

Doi:10.54831/vanyyuiibfd.1666934

View : 84 | Download : 146

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Adam Smith’in “Milletlerin Zenginliği” isimli çalışmasından günümüze kadar uzanan iktisat yazınındaki tüm ekonomik büyüme teorileri, büyümenin kaynaklarını ‘sınırlı’ kabul etmekle beraber, bu sınırları zorlayarak bir şekilde aşmayı ve ekonomik büyümeyi maksimize etmeyi amaçladı. Büyümeyi kutsayan bu anlayış, ülkelerin ekonomik çıkarları için emperyalist ve sömürgeci politikalar izlemesine, silah ve savaş ekonomisiyle ülke işgallerine, doğal kaynakların yok edilmesine, küresel ısınma ve çevresel tahribata yol açtı. Suç ekonomisi, kölelik, çocuk işçi çalıştırma, vb. her türlü etik dışı ekonomik kazanımı mübah gördü ve ekonomik büyümeyi besledi. Çıkar ekonomisini önceleyen büyüme modelleri, gelişmiş ülke ekonomilerini obezleştiren kirli parayı açıklamada ve önlemede yetersiz kaldı. Belki de küresel huzur ve refahın, üretim ve tüketimin önündeki sınırları yok eden vahşi kapitalizmle değil, ekolojik sınırlara saygılı ve hatta yeni etik sınırlar belirleyen, uluslararası rekabeti engellemeden kazan-kazan ilkesine dayalı adil işbirlikleri sayesinde gelmesi gerekiyordu. Bu çalışmanın amacı, büyüme sürecinde uygulanacak ekonomik modele ‘etik’ sınırların dahil edilmesidir. Araştırma sürecinde, önce betimsel araştırma yöntemi kullanılarak, detaylı arşiv araştırması yapılmış ve ülkelerin gelir kaynaklarındaki etik dışı kazanç unsurları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından iktisat literatüründe konu hakkında yazılan makale ve yapılan çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın neticesinde, küresel düzeyde huzuru ve sürdürülebilir refahı inşa etmek için evrensel etik unsurlarını içeren bir büyüme modeli önerisi olarak ‘Etik Büyüme Modeli’ ortaya konulmuştur.
Keywords : Etik Büyüme, Ekonomik Büyüme, Kapsayıcı Büyüme, Yeşil Büyüme, Gelir Adaletsizliği

ORIGINAL ARTICLE URL