ANTROPOSEN`İN ETİK KRİZİ

Authors : İlke Örçen Güler, Aytaç Duran

Pages : 628-643

Doi:10.54831/vanyyuiibfd.1825793

View : 61 | Download : 157

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Antroposen, insan-Dünya ilişkisinde derin bir kopuşu temsil eder ve yalnızca yeni bir jeolojik çağın değil, aynı zamanda ahlaki ve epistemolojik bir eşiğin de işaretini verir. İlk olarak Paul Crutzen ve Eugene Stoermer tarafından ortaya atılan bu terim, insanlığı, kümülatif eylemleri gezegen sistemlerini dönüştüren jeolojik bir güç olarak tanımlar. Bu makalede, Antroposen\\\'i hem bilimsel hem de etik bir olgu olarak ele alarak, jeolojik, sistemik ve mecazi boyutlarını analiz etmek için nitel ve disiplinlerarası bir yaklaşım kullanılmıştır. Neolitik Devrim ve sömürgeci genişlemeden Sanayi Devrimi\\\'ne, Büyük Hızlanma\\\'ya ve Dijital Antroposen\\\'e kadar insan-doğa ilişkilerinin tarihsel katmanlarını izleyerek, modernitenin doğayı nesneleştirmesinin nasıl bir etik krizle sonuçlandığı görülmektedir. Bacon, Descartes, Hegel, Marx, Latour, Haraway, Morton ve Hamilton\\\'un felsefi çerçevelerinden yararlanarak, sorumluluğun insan egemenliği yerine ilişkisel bağımlılık üzerinden tanımlandığı, insan merkezli etikten gezegensel etiğe geçiş savunulmaktadır. Dolayısıyla Antroposen, doğayı kontrol etmekten, doğayla iç içe yaşamaya yönelik etik dönüşüm çağrısı olarak ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Antroposen, Çevre felsefesi, Ekolojik sorumluluk, Gezegensel etik, İnsan-doğa ilişkileri.
Keywords : Antroposen, Çevre felsefesi, Ekolojik sorumluluk, Gezegensel etik, İnsan-doğa ilişkileri.

ORIGINAL ARTICLE URL