KOBİ’lere Yönelik Ar-Ge Desteklerinin İnovasyon Kapasitesi Üzerindeki Etkinliği: İllere Dayalı Yatay Kesit Veri Analizi

Authors : Emine Bayrak Urasoğlu, Necmettin Çelik

Pages : 625-646

Doi:10.51551/verimlilik.1636799

View : 254 | Download : 213

Publication Date : 2025-07-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Çalışmanın amacı, KOSGEB’in KOBİ’lere yönelik uyguladığı Ar-Ge (Araştırma-Geliştirme) ve İnovasyon Programının illerin yenilik performansı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Yöntem: Ekonometrik modeller, KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon Programı kapsamında destek ödemesi yapılan 2010-2021 dönemine ve Türkiye’nin 81 iline dayalı kümülatif kesit verileri kapsamaktadır. İlerin kümülatif patent, faydalı model, marka ve tasarım tescilleri bağımlı değişken; kümülatif KOSGEB destek tutarları ise bağımsız değişken olarak dikkate alınmıştır. İllerin kümülatif kişi başına düşen gelir düzeyi, üniversite başına düşen öğretim elemanı sayısı ve teknopark sayısı ise, diğer açıklayıcı değişkenlerdir. Bu değişkenler arasındaki ilişki, En Küçük Kareler (OLS) tahmincisine dayalı Yatay Kesit Veri Analizi yardımıyla analiz edilmiştir. Bulgular: Ar-Ge ve inovasyon desteklerinin patent tescili başta olmak üzere, sırasıyla, faydalı model, tasarım ve marka tescilleri gibi çıktı temelli inovasyon göstergeleri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkilerinin olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Bununla birlikte, illerin inovasyon kapasitesi üzerindeki en önemli ve pozitif yönlü belirleyicisinin gelir düzeyi olduğu; üniversite başına düşen öğretim elemanı sayısının aksine teknopark sayısının inovasyon kapasitesini arttırdığı görülmektedir. Özgünlük: Çalışmada KOBİ’lere sağlanan Ar-Ge ve inovasyon desteklerinin patent tescillerinin yanı sıra tasarım, faydalı model ve marka tescilleri gibi inovasyon göstergeleri üzerindeki etkileri de incelenmiştir. 81 il düzeyindeki analizle bölgesel ilişki incelenebilmiş ve gözlem sayısındaki artışa bağlı olarak bulguların dirençliliği arttırılmıştır.
Keywords : Ar-Ge Destekleri, İnovasyon, KOBİ, Yatay Kesit Veri Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL