Veri Zarflama Analiziyle Sağlık Hizmetlerinde Verimlilik Analizi: Bir Hastane Örneği

Authors : İbrahim Salih Çekim, Nazmiye Ekinci, Tarık Semiz, Sevgi Çınar

Pages : 414-432

Doi:10.19168/jyasar.1344448

View : 229 | Download : 186

Publication Date : 2024-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Geçmişten günümüze kadar sağlık hizmetleri, insan hayatı üzerine etkisi ve finansal açıdan büyük yatırımlar gerektirmesi bakımından en stratejik alanlardan biri olmuştur. Sağlık hizmetlerinin bu öneminden dolayı devletler, sağlık hizmetlerine önemli düzeyde kaynak ayırmaktadır. Özellikle Covid-19 pandemisi sonrası insanların duydukları sağlık ihtiyacı daha da artmış ve buna bağlı olarak sağlık harcamalarında da oldukça artış meydana gelmiştir. Söz konusu etkenler, sağlık kurumlarının kapasitelerini optimal düzeyde kullanabilmelerini ve performanslarını analiz etmelerini daha gerekli bir hale gelmiştir. Buna bağlı olarak, hastanelerin performanslarının değerlendirilmesinde verimlilik ve etkinlik kavramları daha fazla önem arz etmeye başlamıştır. Sağlık sektöründe göreli etkinliğin analiz edilmesinde literatürde oldukça yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri, Veri Zarflama Analizidir (VZA). Bu analizin sonuçları, analize tabi tutulan birimlerde girdilerin çıktılara dönüştürülmesinde analize dâhil edilen diğer birimlere kıyasla ne derecede etkin olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda çalışmada, VZA kullanılarak Türkiye\'de bir kamu hastanesinde yer alan kliniklerin etkinlikleri analiz edilmiştir. Ayrıca, bu analizin sonucunda araştırmada etkin ve etkin olmayan birimler belirlenmiştir. Araştırmaya konu olan hastanedeki 14 kliniğin %35,71’inin etkin olduğu, %64,29’ununsa etkin klinikler olmadıkları tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak araştırmanın sonucunda, etkin olmayan kliniklerin etkin olabilmeleri için referans alabilecekleri klinikler de belirlenmiştir. Bu durum ise, birimler arasındaki kaynak dağılımının daha etkin ve planlı yapılmasında hastane yönetimine fayda sağlayacaktır.
Keywords : Performans, Etkinlik, Verimlilik, Veri Zarflama Analizi, Hastane Yönetimi

ORIGINAL ARTICLE URL