Kültürel Gerontoloji: Başarılı Yaşlanmanın Kuramsal Okuması

Authors : Ahmed Hamza Alpay

Pages : 107-119

Doi:10.46414/yasad.1801813

View : 124 | Download : 201

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Kültürel gerontoloji, yaşlanmayı kültürel temsiller, imgeler, anlatılar ve söylemler aracılığıyla inceleyen disiplinlerarası bir alan olarak öne çıkmaktadır. Başarılı yaşlanma, bireylerin yaşlılık döneminde fiziksel sağlık, bilişsel yeterlilik, toplumsal katılım ve bağımsızlık gibi ölçütlere göre değerlendirildiği normatif bir yaşlanma idealidir. Bu çalışma, yaşlılık ve yaşlanma olgusunu kültürel bir çerçevede ele alarak, başarılı yaşlanma kavramını kuramsal düzeyde yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, üç temel başlık etrafında yapılandırılmıştır: Yaşlılık ve yaşlanma kavramının kültürel bağlamı, kültürel gerontolojinin yaşlanmaya dair anlamı nasıl dönüştürdüğü ve son olarak başarılı yaşlanma söyleminin kültürel bir yeniden okuması. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, yaşlanmanın yalnızca biyolojik ya da sosyolojik bir süreç olmadığını; aynı zamanda kültürel temsiller, normlar ve ideolojik çerçeveler aracılığıyla inşa edilen bir olgu olduğunu ortaya koymaktır. Araştırmanın kapsamı, kültürel gerontoloji kuramları ile sınırlı tutulmuş, başarılı yaşlanma söylemi bu kuramsal okuma çerçevesinde eleştirel biçimde değerlendirilmiştir. Yöntem olarak nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Kuramsal literatür taraması ve kültürel temsil biçimlerinin çözümlemesine dayanan bu çalışma, ampirik verilere dayalı olmaması nedeniyle yaşlı bireylerin doğrudan deneyimlerini içermemektedir. Bu durum, çalışmanın en önemli sınırlılıklarından biridir. Ayrıca kavramsal odaklı yaklaşım, bulguların genellenebilirliğini sınırlamaktadır. Çalışmanın bulgularında, başarılı yaşlanma idealinin, yaşlı bedeni gençlik imgesi üzerinden tanımlayarak yaşlılık deneyimini homojenleştirdiği tespit edilmiştir. Çalışmanın özgünlüğü, başarılı yaşlanma kavramına yönelik kültürel eleştiriyi merkezine alması ve bu kavramın normatif varsayımlarını sorgulamasındadır.
Keywords : Başarılı Yaşlanma, Kuramsal Okuma, Kültürel Bağlam, Kültürel Gerontoloji, Kültürel Yeniden Okuma

ORIGINAL ARTICLE URL