ÇANKIRI YÂRAN TÜRKÜLERİNİN İÇERİK AÇISINDAN İNCELENMESİ
Authors : Sezer Dinçer
Pages : 603-617
Doi:10.51576/ymd.1666163
View : 58 | Download : 58
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Çankırı Yâran sohbetlerinde müzik ve edebiyat, temel unsurlar olarak yer almakta ve sohbetlerin ayrılmaz bir parçası olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, TRT Halk Müziği repertuarında yer alan, Çankırı yöresine ait türküler belirlenmiş ve Çankırı Valiliği Yâran Kitabında belirtilenler ile karşılaştırılıp tespit edildikten sonra notasına ulaşılan 33 adet türkü betimsel tarama yöntemiyle incelenmiştir. Türküler konu, makam ve usûllerine göre detaylı bir şekilde sınıflandırılmıştır. Çankırı yöresine ait Yâran türkülerinde en çok işlenen temaların aşk, ayrılık ve gurbet olduğu, bunları toplumsal olaylar ve düğün temalarının izlediği tespit edilmiştir. Makam olarak Hüseyni makamı ön planda olup, en yaygın ölçü birimi 4/4’tür. Çankırı yöresindeki türkülerde en yaygın makamlar Hicaz, Segâh ve Uşşak olup, daha az kullanılan makamlar arasında Karcığar, Karcığar Zemzeme, Mahur, Pençgâh, Zavil ve Hüseynî-Karcığar yer almaktadır. Elde edilen bulgulara göre uzun havalar yer alsa da, belirli bir disiplin ve gelenek çerçevesinde, oyun havalarının daha çok kullanıldığını görülmüştür. Çankırı Yâran kültüründeki türkülerde, ölüm teması yerine dayanışma, dostluk ve eğlence gibi pozitif değerlere odaklanıldığı gözlemlenmiştir.Keywords : Türk Halk Müziği, Çankırı Yâran Geleneği, Çankırı Yâran Türküleri., yâran, Türkü
ORIGINAL ARTICLE URL