HAFİF USULÜ KULLANILAN MURABBA BESTELERİN FORM VE GÜFTE-BİÇİM ANALİZİ

Authors : Özgür Yakınlar, Yasin Bol

Pages : 2613-2634

Doi:10.51576/ymd.1781300

View : 130 | Download : 325

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Hafif usûlü, 27 farklı usûlde tespit edilebilen toplam 594 beste formundaki eser arasında 108 adet ile en fazla kullanılan usûldür. Bunun yanı sıra Hafif usûlü, 32 zamanlı diğer usûller arasında da en çok tercih edilen usûl olmuştur (Muhammes 55 adet, Berefşan 14 adet). Hafif usûlünde bestelendiği tespit edilen 108 bestenin 104’ü Murabba beste, dördü Nakış Beste olarak bestelenmiştir. Bestelerde, Hafif usûlünün “32/2’lik” olan üçüncü ve “32/4’lük” olan ikinci mertebeleri kullanılmıştır. Bestekârların beste formunda eser üretmek noktasında ilgilerine mazhar olan Hafif usûlünün, süreç içinde değişen birkaç farklı şekli olduğu bilinse de bu farklılıklar usûlün zamanı ile ilgili değil vuruluş biçimi ile ilgili farklardır. Hafif usûlünde Türk müziği nota arşivlerinden tespit edilebilinen tüm Hafif usûllü murabba bestelerin incelendiği bu araştırmada, eserler form-biçim ve güfte-biçim olmak üzere iki ayrı başlıkta incelenmiştir. Böylelikle Hafif usûllü bestelerde; 15 farklı form-biçim ile altı farklı temel form-biçim kullanıldığı, güfte-biçim başlığında ise sekiz farklı vezinde yazılmış şiirlerin güfte olarak seçildiği ve bu vezinlerin dört tanesini kullanan bestekârların, bestelerin inşasında ortak biçimler kullandıkları sonuçlarına varılmıştır.
Keywords : Hafif usûlü, Beste formu, form-biçim, güfte-biçim, Türk müziği.

ORIGINAL ARTICLE URL