DÜRTÜ TEPKİSİ ANALİZİNDE HANN, RECTANGULAR VE BLACKMAN PENCERELEME TEKNİKLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMESİ

Authors : Uğur Baloğlu

Pages : 3824-3849

Doi:10.51576/ymd.1814595

View : 58 | Download : 110

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Dürtü tepkisi (impulse response) bir sistemin kendisine uygulanan ani bir uyarana zaman içinde verdiği yanıttır. Dürtü tepkisi ölçümleri, bir sistemin ya da ortamın akustik özelliklerini zamana bağlı olarak karakterize eden temel bir ölçüm yöntemi olarak kullanılmaktadır. Hoparlör, oda veya mikrofon gibi herhangi bir akustik sistemin girişe verdiği tepkinin tespit edilmesini sağlayarak yankı süresi, frekans cevabı ve faz ilişkisi gibi önemli parametrelerin belirlenmesine olanak tanır. Bu nedenle IR ölçümleri, oda akustiği değerlendirmeleri, hoparlör kalibrasyonu, uzamsal işitme araştırmaları ve dijital ses işleme algoritmalarının geliştirilmesi gibi birçok uygulamada kritik bir öneme sahiptir. IR ölçümlerinde pencereleme işlemi ise sinyali belirli bir zaman aralığında sınırlayarak istenmeyen sızıntıların ve bozulmaların azaltılmasını sağlamaktadır. Farklı pencereleme fonksiyonları, frekans çözünürlüğü ve spektral sızıntı arasında bir denge kurar. Bu bağlamda çalışma, farklı pencereleme tekniklerinin çözülmüş dürtü tepkilerinin frekans çözünürlükleri, gecikme ve spektral özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Deneysel süreçte ölçümler, TÜBİTAK UME\\\'de (Ulusal Metroloji Enstitüsü) el yapımı binaural mikrofon aracılığıyla kontrollü bir stereo konfigürasyonu altında logaritmik sinüs tarama sinyali kullanılarak gerçekleştirilmiş, veri toplama ve analiz işlemleri REW yazılımı aracılığıyla yürütülmüştür. Aynı veri setine üç klasik pencere fonksiyonu Hann, Rectangular ve Blackman uygulanmıştır. Her bir pencerenin spektral sızıntıyı azaltma ve frekans detayını koruma performansı karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, pencere fonksiyonu seçiminin ölçülen yanıtların spektral doğruluğunu önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Karşılaştırılan her bir pencere türünün, analizin amacına bağlı olarak belirli avantajlar ve kısıtlamalara sahip olduğu ortaya konmuştur. Çalışma, akustik ölçüm yöntemlerinin doğruluk ve güvenilirliğini artırmak amacıyla, pencereleme tekniklerinin metodolojik etkilerini sistematik biçimde ortaya koyarak bu alandaki araştırmacılar için pratik bir çerçeve sağlamaktadır.
Keywords : Müzik teknolojisi, ses mühendisliği, akustik ölçüm, frekans çözünürlüğü, dürtü tepkisi, spektral sızıntı, pencereleme teknikleri

ORIGINAL ARTICLE URL