TASAVVUF MÜZİĞİNDE NEFES: NEFES-İ RAHMÂNÎ’DEN MÜZİKAL İCRAYA

Authors : Mesut Yiğit

Pages : 4084-4104

Doi:10.51576/ymd.1815663

View : 177 | Download : 172

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Bu çalışma, tasavvuf müziğinde nefes pratiğini İbnü’l-Arabî’nin Nefes-i Rahmânî doktrini bağlamında ele alarak, nefesin hem manevi hem de müzikal boyutlarını bütüncül biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Nefes, tasavvuf düşüncesinde varoluşun başlangıç noktası ve sürekliliğinin sembolü olarak, insanın yaratılışla ve Yaratıcı ile kurduğu en temel bağı temsil eder. Bu bağlamda çalışma, nefesin yalnızca biyolojik bir eylem değil; yaratılışın sürekli tecellisini hatırlatan ruhanî bir hakikat olduğunu öne sürmektedir. Araştırma, klasik kaynaklar (İbnü’l-Arabî, Kuşeyrî, Gazzâlî, Mevlânâ) ve çağdaş yorumlar (Schimmel, Chittick, İnançer, Erguner) ışığında nefesin manevi anlamını çözümlemekte, bu anlayışın tasavvuf müziği pratiklerindeki (ney, zikir, semâ) somut yansımalarını ortaya koymaktadır. Yöntem olarak hermenötik ve karşılaştırmalı bir yaklaşım benimsenmiş; klasik tasavvuf metinleri ile seçilmiş çağdaş icra kayıtları yorumlayıcı bir okumaya tabi tutulmuştur. Bulgular, nefesin tasavvuf müziğinde yalnızca teknik bir unsur değil, varoluşun sürekliliğini ve ilâhî rahmetin akışını temsil eden bir metafor olduğunu göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, geleneksel nefes anlayışının çağdaş yorumlarda (Mercan Dede, Erguner, Özhan) yeniden üretildiğini, böylece kadim bir manevi bilginin modern ses estetiğiyle buluştuğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle nefes hem yaratılışın hem de müziğin ortak dili olarak değerlendirilmiştir.
Keywords : Ibn al-ʿArabī, nefes-iRahmânî, tasavvuf müziği, zikir, semâ, Mevlânâ, ney

ORIGINAL ARTICLE URL