Modern Toplumda Bilgi, Güç ve Etik Arasında Faustçu Bir Yolculuk

Authors : Murat Şengöz

Pages : 79-91

Doi:10.57205/yenifikirjournal.1707042

View : 145 | Download : 170

Publication Date : 2025-07-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Goethe’nin Faust eserini modern bireyin etik, epistemolojik ve vicdani krizleri bağlamında sosyolojik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Faust’un bilgiye ulaşma arayışı, bireysel bir tutkunun ötesine geçerek, modern toplumda bilginin araçsallaşması, vicdanın bastırılması ve toplumsal eşitsizliklerin görünür hâle gelmesi gibi yapısal sorunları da temsil etmektedir. Çalışma, kuramsal temelde Zygmunt Bauman’ın “akışkan modernite”, Michel Foucault’nun “bilgi-iktidar ilişkisi”, Max Weber’in “araçsal akıl kavramları” ile Judith Butler, Nancy Fraser ve Carl Jung’un yaklaşımlarını bir arada değerlendirerek disiplinlerarası bir çözümleme sunmaktadır. Faust, Mefistofeles ve Gretchen karakterleri üzerinden birey-toplum, bilgi-güç, vicdan-etik ve cinsiyet-eşitsizlik eksenlerinde derinlemesine analizler yapılmıştır. Yapılan çözümlemeler, bilgi çağında bireyin yaşadığı kimlik bunalımı, etik sorumluluk eksikliği ve toplumsal adalet arayışının hâlâ Faustçu bir düzlemde sürdüğünü göstermektedir. Eser, bu yönüyle yalnızca edebi değil; sosyolojik, felsefi ve kültürel bir uyarı metnine dönüşmektedir.
Keywords : Faust, bilgi toplumu, etik, vicdan, toplumsal cinsiyet, modern birey, sosyolojik kuram

ORIGINAL ARTICLE URL