MACAR DİLİNDE EDİMBİLİM ARAŞTIRMALARI VE YABANCI DİL OLARAK MACARCA ÖĞRETİMİNDE ÖNEMİ

Authors : Valéria ÓVARI

Pages : 87-103

View : 52 | Download : 14

Publication Date : 2006-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :XX. yüzyılın altmışlı yetmişli yıllarından bu yana, geleneksel dilbilim anlayışını önemli oranda değiştiren ve dilbilim alanında yeni akımların ortaya çıkmasına neden olan teoriler doğmuştur. Söz edimi teorisi ile ilgili teoriler J. L. Austin, H. P. Grice ve J. R. Searle gibi isimler tarafından ortaya konulmuş ve geliştirilmiştir. Söz edimi teorisinin başlıca tespitine göre dil sadece dünyanın yansıtılmasına hizmet eden bir araç değil, aynı zamanda bir eylemdir de: dil vasıtasıyla bildiririz, rica ederiz, söz veririz, reddederiz vs. Macaristan’da edimbilim, dil teorisi ve dil felsefesi, iletişim teorisi, dil tarihi, çocuk dili ve yabancı dil eğitimi alanlarına kazandırılmıştır. Bildiri, K. Szili’nin Macarca söz edimlerinin ampirik araştırmalarına dayanarak, özür dileme söz edimini Türkçe ve Macarca’da karşılaştırmayı hedefliyor. Edimbilim ile ilgili stratejilerin kullanımını – evrensel özellikler yanında – hem Türkçe’de hem Macarca’da dil topluluğu tarafından oluşturulmuş kurallar belirler. Bu kurallar, durumların sosyo-pragmatik faktörlerine göre kullanılacak strateji tipini ayarlar. Türk konuşucunun stratejileri genellikle durumların bağlam faktörlerinden etkilenirken Macarların strateji seçimi daha çok genel faktörlere göre şekillenir, bunlar öncelikle edimsöz gücünü içeren araç stratejileridir. Macarca öğretiminde Türk öğrencileri bu olgu konusunda bilinçlendirmek faydalı olacaktır.
Keywords : Edimbilim, Macar Dili, Söz Edimi Teorisi, Edimsöz Edimi, Özür Dileme, Yabancı Dil Eğitimi, Görgü Kuralları, Edimsöz Gücünü İçeren Araç

ORIGINAL ARTICLE URL