Bir Kültepe Metnine Göre Eski Asur Devrinde Subartu Bölgesi

Bu makalede, 1992 yılı Kültepe kazılarında ele geçirilen Šu-İštar arşivinden bir belge Kt. 92/k 386 tanıtılmaktadır. İliya adlı bir tüccarın Šu-İštar’a gönderdiği bu mektup, Eski Mezopotamya tarihinde tartışmalı bir konu olan Subartu bölgesi hakkında yeni bilgiler içermektedir. Kültepe metinlerinde daima aidiyet ekiyle geçen Subartu terimi ilk kez bu belgede coğrafî bir anlamda kullanılmıştır. Mektuptaki ifadelere göre Asurlu tüccarların bu bölgede de ticarî faaliyetlerde bulundukları anlaşılmaktadır. Daha da önemlisi, bir tüccarın diğer bir tüccarı Subartu’da dava edeceğini söylemesi, bu bölgede Asur kolonilerinin de bulunduğunu düşündürmektedir. Çünkü tüccarlar arasındaki davaların sadece kārum ve wabartum merkezlerinde ya da Asur şehir meclisinde görüldüğü bilinmektedir. Subartu bölgesinin 2. binyıl kaynaklarında Zagros dağlarından Amanos dağarına kadar bütün Kuzey Mezopotamya’yı kapsadığı göz önüne alınırsa, metinde geçen Subartu’nun bu geniş coğrafyanın tam olarak hangi kısmına karşılık geldiğini tespit etmek zordur.