Ortaokul Öğrencilerinin Kavramsal Ulamları Üzerine Bir Çalışma Prototip Kuramı Çerçevesinde

Bireylerin kavramları nasıl öğrendiklerini, sözcükleri anlamlarıyla nasıl ilişkilendirdiklerini ve kavramsal bilgiyi bellekte nasıl depoladıklarını açıklamak üzere çeşitli kavram oluşturma kuramları ortaya atılmıştır. Bu araştırmada, Rosch’un çalışmaları 1973, 1975, 1978, 1996 ile ortaya konan prototip kuramından ve bu kuram içerisinde bağlamın prototipi değiştirdiği görüşünü savunan Roth ve Shoben 1983 ’in çalışmalarından söz edilmiştir. Kuram içerisindeki bu çalışmaları sınamak amacıyla Kırşehir ilindeki MEB’e bağlı bir okulun toplam kırk ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencisinin belirli ulamlardaki prototiplerini sorgulayan iki uygulama yapılmıştır. Analizler sonucunda ilk uygulama için elde edilen bulgular, Rosch 1973 ’un çalışmaları ve Türkçe için yapılan benzer çalışmalarla Seferoğlu, 1999; Gökmen, 2013 örtüşmektedir. İkinci uygulama içinse deneklerin belirlenen kavram ulamlarına ait prototiplerinin bağlamla değiştiği görülmüştür. Bu durum, dil öğretimine yönelik etkinliklerde öğretmene rehberlik edici, öğrenciye de kolaylık sağlayıcı bir rol üstlenebilir