MARCEL PROUST’UN KAYIP ZAMANIN İZİNDE ADLI ROMANINDA BELLEĞİN KURGULAYICI ROLÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Bu çalışma, Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde adlı romanında, belleğin geçmişi kurgulayıcı rolü hakkında bir değerlendirmeyi içermektedir. Belleğin kurgulayıcı işlevi dolayısıyla, kişi geçmişini yeniden kurarak kendi anlatısını yaratmaktadır; bu da geçmişin artık değişmeyecek bir biçimde atıl vaziyette durmadığını gösterir. Bellek de bu nedenle yaşayan, aktif bir bellek olarak algılanmaktadır. Ancak bu tür bir belleğin bize sunacağı anılar, perde anılardır; geçmişi yaşandığı haliyle bize sunmaktan uzaktır. Proust’un bellek modelinin kalbinde yer alan ise kurgulanan geçmişi değil, yaşandığı haliyle geçmişi sunan istemsiz bellektir. Bu çalışma ile Proust’un Kayıp Zamanın anahtarı olarak gördüğü istemdışı belleğin, kendi içinde korunduğu, kendi içinde varlığını sürdürdüğü biçimiyle geçmişi kendimiz için kurtarabilir miyiz, sorusuna cevap olup olamayacağını değerlendirmeyi amaçlıyoruz.