SAĞ KANAT YETKECİLİĞİ: KAVRAMSALLAŞTIRMA, ÖLÇÜM VE TÜRKİYE’DEKİ BULGULARA DAİR SİSTEMATİK BİR DERLEME

Authors : Meltem DÜZGÜN, Banu CİNGÖZULU, Gülden SAYILAN
Pages : 25-51
Doi:10.33171/10.33171/dtcfjournal.2022.62.1.2
View : 56 | Download : 14
Publication Date : 2022-06-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Sağ kanat yetkeciliği (SKY) olgusu sosyal psikoloji alanının ve özellikle de gruplar arası ilişkiler araştırmalarının en ilgi çekici konularından biri olagelmiştir. Dünya’nın çeşitli yerlerinde ve Türkiye’de yapılan araştırmalar sağ kanat yetkeciliğinin pek çok sosyopolitik tutumla ilişkili bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır. Bu olgu, genel olarak geleneksellik, otoriteye boyun eğme ve toplumsal otoritenin koyduğu kuralları esneten ya da onlara uymayan kişileri cezalandırma arzusu gibi özellikleriyle tanımlanmaktadır (Altemeyer, 1996, s. 8, 1998, s. 85-86). Bu çalışma sağ kanat yetkeciliğinin kavramsallaştırılmasına, ölçülmesine ve Türkiye’deki sağ kanat yetkeciliği ile ilgili araştırmalara ilişkin sistematik bir derleme niteliği taşımaktadır. Sağ kanat yetkeciliğinin Türkiye’deki ölçümleri, Altemeyer tarafından 1996 yılında geliştirilmiş ölçeğin farklı adaptasyonlarına dayanmaktadır. Ancak gerek sağ kanat yetkeciliğinin kavramsallaştırılmasına yönelik, gerekse kullanılan ölçeklere dair dünyadaki süregelen tartışmalarla beraber Türkiye’deki ölçümlerde karşılaşılan sorunlar nedeniyle ölçeğe dair soru işaretleri bulunmaktadır. Dünyadaki tartışmalar, SKY’nin kavramsallaştırılmasına, Altemeyer’in SKY ölçeğinin alt boyutlarıyla beraber tutarlılığına, farklı ölçeklerle tutarlılığına ve kültürel geçerliliğine yapılan eleştirilerden oluşmaktadır. Ek olarak, Türkiye’de kullanılan ölçeklerde tutarlılıkla ilgili problemlerin bulunmasının yanı sıra, SKY ölçeğinin Altemeyer’ın belirttiğinin aksine tekli faktör yapısına sahip olmamasının sorun yarattığı düşünülmektedir. Ayrıca, görece uzun olan bu ölçek için daha iyi hazırlanmış bir kısa formun gerekli olduğu sonuçlarına varılabilir. Tüm bunlardan yola çıkarılarak, mevcut problemlerin giderilmesi ve de Türkiye’deki SKY alanyazınının daha sağlam temellere oturabilmesi için önemli görülen önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : Sağ kanat yetkeciliği, Yetkecilik, Yetkeci kişilik, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL