VAROLUŞÇU FELSEFE AÇISINDAN J. ORTEGA Y. GASSET’İN EĞİTİM ANLAYIŞI

Authors : Nilüfer Karadağ

Pages : 1172-1200

Doi:10.33171/dtcfjournal.2025.65.2.17

View : 84 | Download : 88

Publication Date : 2025-12-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı dünyanın hiçbir zaman yadsıyamayacağı, var olan tüm medeniyetleri hâlihazırda etkileyen ve her zaman etkileyecek olan eğitim problemine Gasset açısından değinmek, eğitimi varoluşçu perspektiften ele alarak uygulanan eğitim sistemlerinin sorunlarını tespit edip iyileştirmek için çözüm önerisi sunmaktır. 20. yüzyılın önemli varoluşçu filozoflardan biri olan J. Ortega Y. Gasset (1883-1955) iç savaş yaşayan İspanya’da doğmuş ve orada yaşamını yitirmiştir. İspanya’nın içinde bulunduğu koşullardan etkilenen Gasset, modern dünyanın insan üzerinde yarattığı olumsuz etkileri görmüş, bu konuda çözüm üretmeye çalışmış ve eğitim söz konusu olduğunda aydın sınıfın ne kadar etkili olduğunu vurgulamıştır. Gasset’e göre eğitimin başlıca unsurları öğretmen, öğrenci ve bilgidir. Tarihsel süreçte uygulanmış eğitim modellerinin çoğunda öğretmen ve bilgi ön plana alınmıştır. Günümüzde eğitimin kalitesinin arttırılması isteniyorsa öğretmen ve bilgi odaklı olmaktan çıkmalı öğrenci merkeze alınmalıdır. Bu sebeple müfredattaki güncelleştirmeler de oldukça önemlidir. Eğitimde öğrenci merkeze alındığında kendi ilgi ve yeteneklerinin farkında olan bir nesil yetiştirilebilir. Gasset, bilimin ilerlemesi, teknolojinin gelişmesi, sanayileşmenin artmasıyla birlikte problematikleşen kitle kültürünün olumsuz sonuçlarından biri olan çıkan eğitimde bunalım sorununa bir çözüm olarak nitelikli aydınlar yetiştirilmesinin önemine vurgu yapmakta ve özellikle üniversitelere önemli görevler düştüğünü belirtmektedir. Bu sayede kitle insanı meselesi çözümlenebilir hale gelebilir ve eğitimin verimliliği arttıkça kültürünü koruyan, alanının uzmanı, aydın insan modeli oluşabilir.
Keywords : Gasset, varoluşçuluk, eğitim felsefesi, kültür eğitimi, üniversite

ORIGINAL ARTICLE URL