Degeneration Anxieties and Eugenic Contemplations in Modernizing Turkey during the Interwar Period

Authors : Faika ÇELİK, Necmiye KARAKUŞ
Pages : 51-68
Doi:10.18657/yonveek.1051036
View : 100 | Download : 5
Publication Date : 2022-03-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Öjeni, arzu edilen kalıtsal özelliklere sahip insanları seçici olarak çiftleştirerek insan türünü iyileştirme uygulaması veya savunuculuğu anlamına gelir. Öjeni hareketi, on dokuzuncu yüzyılın sonlarından itibaren ulus inşası ve modernleşme süreçlerinde önem kazanmış ve en büyük popülaritesine yirminci yüzyılın ilk yarısında ulaşmıştır. Bu çalışma, öjeni düşüncesini on dokuzuncu yüzyılın sonları ve yirminci yüzyılın başlarındaki dünya çapında tedavülde olan fikirlerden biri olarak ele alarak, erken cumhuriyet döneminde Türkiye`de öjeni hareketinin ve bununla ilişkili söylemin kökenini ve gelişimini araştırmıştır. Hareketin ve onunla bağlantılı fikirlerin Türkiye`ye gelişini ve yeni cumhuriyetin mimarları için çekiciliğinin ardındaki nedenleri ve entelektüel ve siyasi çevreler tarafından ne ölçüde değiştirildiğini ve hangi yönleriyle uygulamaya konulduğunu mercek altına almıştır. Bu çalışma, bu konu üzerine mevcut akademik literatürü ve dönemin Türk Öjenistlerinin önemli eserlerini okuyarak, erken dönem Türk Cumhuriyet elitleri ve tıp bürokratlarının sağlıklı, güçlü ve üretken vatandaşlar yetiştirmek için annelik, evlilik, hijyen, çocuk bakımı, spor ve beden eğitiminin önemini tartıştığını göstermektedir. Diğer bir deyişle Türk öjeni söylemi, modernleşme sürecinde hem Batı`yı yakalamaya hem de Batı`ya karşı kendini kanıtlamaya yönelik Batı`dan uyarlanmış politikalarla kolektif bir milli kimliğe sahip sağlıklı ve güçlü bir Türk toplumu yaratmayı amaçlamıştır. Anahtar Kelimeler: Öjeni, Türkiye, Modernizasyon, İki Savaş Arası JEL Sınıflandırması: N450
Keywords : Eugenics, Turkey, Modernization, Inter War Period

ORIGINAL ARTICLE URL