Kamu Politikalarında Paternalizm Anlayışı: Türkiye Üzerine Bir İnceleme

Authors : Merve Malak, İhsan Cemil Demir

Pages : 517-538

View : 70 | Download : 71

Publication Date : 2025-09-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Paternalizm, kişinin iyiliğini artırmak adına yapılan düzenleme ve politikaları kapsamaktadır. Literatürde devlet baba olarak ele alınan bu anlayış, devletin vatandaşlarına karşı bir baba görevi gördüğünü öngörmektedir. Bu kapsamda vatandaşlarının iyiliğini onlardan daha çok düşünerek, onların zararına olan mal ve hizmetlere kısıtlamalar getirebilmekte ya da onların iyiliğini artıracak mal ve hizmetleri destekleyebilmektedir. Paternalizm anlayışında amaç, kişinin iyi olma halidir. Paternalizm anlayışına göre bu amaç gözetilerek bireysel tercihlere müdahale edilebilmektedir. Bu çalışmanın amacını, Türkiye’de uygulanan kamusal politikaların paternalizm anlayışı çerçevesinde incelenmesi oluşturmuştur. 1960’lı yıllarda sosyal ve hukuki paternalizm anlayışına örnek oluşturabilecek kamusal politikalar uygulanmıştır. 1980’li ve 90’lı yıllarda zorunlu eğitim, çalışma hayatı ve zorunlu emniyet kemeri kullanımı gibi hukuki paternalizm kapsamında düzenlemeler yapılmıştır. 2000 ve sonrasında ise kişilerin mevcut refah seviyelerini artırmayı ve zararlı ürünlerin kullanımını sınırlandırmayı hedefleyen paternalist uygulamaların hayata geçirildiği görülmektedir. Bu hususta ampirik veya ekonometrik çalışmalara rastlanamamakla birlikte, ele alınan dönemde uygulanan politikalara dayanılarak genel bir değerlendirme yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Paternalizm, Kamu Politikaları, Türkiye Jel Sınıflandırması: J18, H11, G18
Keywords : Paternalizm, Kamu Politikaları, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL