Benzerlik Modelinin Bir Uygulaması Olarak Somali Seçim Sisteminin İncelenmesi

Authors : Göksel Türker
Pages : 691-707
Doi:10.18657/yonveek.1695591
View : 84 | Download : 188
Publication Date : 2025-12-13
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Somali’nin seçim sistemini, temsil modelleri arasında yer alan benzerlik modeli kapsamında incelemiştir. 1990’lı yıllarda meydana gelen bir iç savaş sonucunda devlet sisteminin çöktüğü ve günümüzde devlet inşası sürecinde olan Somali’de, 2012 yılında geçici anayasa yürürlüğe girmiştir. Yürürlüğe giren anayasa, seçim ile ilgili hususları genel ilkeler çerçevesinde düzenlemiştir. Buna göre, vatandaşların seçme ve seçilme hakkı gibi temel unsurlar anayasa tarafından güvence altına alınmış, seçim sistemi ve temsil modeli gibi unsurların ise ayrıca kanunla düzenleneceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, seçim sistemi ve siyasi partileri düzenleyen kanunlar, ayrıca parlamento kararları ve cumhurbaşkanı kararnameleri gibi kaynakların incelemeye dahil edilmesi gerekmiştir. Yer verilen kaynaklar, aynı zamanda niteliksel, karşılaştırmalı-tarihsel bir tasarım kullanan bu çalışmanın birincil kaynaklarını oluşturmuştur. Birincil kaynaklara ek olarak, temsil kavramı, temsil modelleri, Somali’nin toplumsal ve siyasal dinamikleri gibi konularda var olan literatürden ise, ikincil kaynaklar olarak, çalışma kapsamında elde edilen bulguların analizinde yararlanılmıştır. Buna göre Somali, klan temelli bir toplumsal örgütlenmeye sahip olduğundan benzerlik modelinin bir uygulaması olarak 4.5 klan formülünü benimsemiş ve klan ihtiyarlarının, klan kotalarının olduğu bir sistem içerisinde seçimleri gerçekleştirmiştir. Çalışma, uygulanan seçim sisteminin, ulusal entegrasyonu zorlaştıracak ve klan bölünmelerini güçlendirebilecek riskleri ortaya çıkarabileceği sonucuna ulaşmıştır. Öte yandan, 2024’te yapılan yasal düzenlemelerin sistemi benzerlik modelinden kısmen uzaklaştırıp hibrit bir yapıya doğru dönüştürmeye başladığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Seçim Sistemi, Temsil Modelleri, Somali JEL Sınıflandırması: N37, N47
Keywords : Seçim Sistemi, Temsil Modelleri, Somali

ORIGINAL ARTICLE URL