Öğretim Üyesinin Otoritesine İlişkin Öğrenci Görüşlerinin Otorite ve Otoriteryanizm İkileminde Çözümlenmesi

Authors : Arzu UZAY, Belda BİLGİÇ, Nihan DEMİRKASIMOĞLU
Pages : 97-110
View : 30 | Download : 9
Publication Date : 2019-04-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Otorite, öğrenme-öğretme süreçlerinin temel bir parçasıdır. Eğitim çalışmalarında pedagojik otorite ve gücün otoriter kullanımı arasında genellikle bir ayrım yapılmaktadır. Bu ayrım, otoritenin olumlu ve olumsuz yönleri arasında sürekli devam eden bir gerilimi işaret etmektedir Harjunen, 2009 . Otorite kavramı, eğitim literatüründe sıklıkla güç kavramı ile birlikte kullanılmaktadır. Güç otoritenin içine gömülüdür. Güç kavramı, eleştirel pedagoji çalışmalarında tahakküm ve baskı aracı olarak gücün kötüye kullanılması ile ilişkilendirilerek tartışılmaktadır Rogers, 2011 . Otoriteryanizm ise, “gücün yanlış kullanımı, adil kullanılmaması veya aşırı kullanımı ya da kötüye kullanılması” gibi anlamlarda kullanılmaktadır Watt, 1982 . Bir entelektüel olarak öğretmenin uzmanlık gücünü ve pedagojik otoritesini, gücün otoriter kullanımı ve bu otoritenin sınırları ikileminde tartışan Giroux 1988 ve Freire 2005 ’in bu kavramlara ilişkin önermeleri, bu çalışmanın çerçevesini oluşturmaktadır. Giroux’a göre 2004 kamusal eğitim ve yükseköğretim, bireylerin toplumsal vatandaşlık becerilerinin ne anlama geldiği ile demokratik ve kolektif yaşam olanaklarının nasıl genişletilebileceğinin öğrenebileceği sınırlı birkaç alandan birisidir. Böyle bir alanda bireylerin ve toplumun dönüşümünde temel rol oynaması beklenen üniversiteler ve öğretim üyelerinin pedagojik otoritesini eğitim hizmetinden yararlanan öğrencilerin gözünden incelenmesi araştırmaya değer bir konu olarak görülmektedir. Bu çalışmada Türkiye’de bir devlet üniversitesinin eğitim bilimleri enstitüsü kapsamındaki dört farklı öğretim programında öğrenim görmekte olan lisansüstü öğrencilerin görüşleri doğrultusunda, öğretim üyesinin otoritesinin kaynağını ve bunun pratiğe yansımalarının pedagojik otorite ve otoriteryanizm ikileminde ve geriliminde ampirik bulgular ekseninde çözümlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, öğretim üyelerinin öğrenciler ile etkileşimlerinde; kullandıkları yetki türlerinin neler olduğu, öğretim üyesinin yetkisinin/gücünün kaynağının ne olduğu ve öğrencilerin bu yetkiyi/gücü sorgulamalarının mümkün olup olmadığına ilişkin sorulara yanıt aranmıştır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik desen olarak tasarlanmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerin tecrübelerine göre öğretim üyesinin otoritesinin kaynağı “üst düzeyde bilgi birikimi, alanına hâkim olma ve çalışmalarının niteliği” olmalı iken, öğrenciler öğretim üyelerinin otoritesinin unvanından ve yasal yetkisinden not verme gibi kaynaklandığını ileri sürmüşlerdir
Keywords : Otorite, Otoriteryanizm, Öğretim üyesinin otoritesi, Yetki, Öğrenci görüşleri

ORIGINAL ARTICLE URL