Türkiye’de 1934-1938 Yılları Arasında Yapılan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planının Gerçekleştirilmesinde Sovyetler Birliği’nden Alınan Kredi Ve Teknik Yardımların Katkıları

Authors : İmren Arbaç

Pages : 58-71

Doi:10.53568/yyusbed.1427874

View : 109 | Download : 94

Publication Date : 2024-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Cumhuriyetin ilanından sonra ülke yönetimi askeri ve siyasi başarılarını iktisadi atılımlarla güçlendirme kararlılığında olmuştur. Ülkenin sanayileşmeye başlaması aşamasında ekonomi ve sanayi yönetim uzmanlarının Sovyetler Birliği’nde uygulanan 21 Mart 1921 tarihinde yürürlüğe giren Yeni Ekonomi Politikası başta olmak üzere, diğer ülkelerdeki ekonomi ve sanayinin uygulanma durumunu incelemeye başlanmıştır. Sovyetler Birliği’nde uygulanan beş yıllık sanayi planının başarılı olması, 1929 yılında yaşanan Dünya Ekonomi Krizi’nin olumsuz koşullarını kendi lehine çevirmeyi başarmış bir ülke durumuna gelmesi Türkiye’de büyük ilgi uyandırmış ve Sovyetler Birliği’nin ekonomi planlarıyla ilgili işleyişini incelemek yönünde girişimlerde bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye tarihi açısından büyük öneme sahip olan 1934-1938 yılları arasında birinci beş yıllık sanayi planının uygulanmasında Sovyetler Birliği tarafından Türkiye’ye sağlanan kredinin yanı sıra sanayi planının hazırlanması ve yatırım alanlarının belirlenmesi süreçlerinde uzman ve teknik yardımlar, araştırma yöntemine uygun olarak irdelenmiştir. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşiv Belgeleri, TBMM Zabıt Cerideleri, süreli yayınlar, resmi gazeteler, makaleler, kitaplar ve Rusya Federasyonu Dış Politika Belgeleri, Rusça süreli yayınlar, makaleler ve kitaplar temeline dayalı olarak araştırılmıştır. Çalışmada Türkiye’nin ilk sanayi planının hazırlanmasında ve planın kapsamının genişletilmesinde Sovyet uzmanları tarafından hazırlanan raporların önemi vurgulanmaktadır.
Keywords : Türkiye, Sovyetler Birliği, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, İosif Vissarionoviç Stalin, NEP, İsmet İnönü

ORIGINAL ARTICLE URL