Vanlı Memduh Selim Bey ve Jîn Dergisi (1918-1919)

Authors : Şehmus Kurt, Mesut Arslan, Ayhan Yıldız

Pages : 116-128

Doi:10.53568/yyusbed.1677030

View : 298 | Download : 341

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Vanlı Memduh Selim Bey (1880-1976), eğitim hayatına doğduğu şehir olan Van’da başlamış, ilk ve orta öğrenimini burada tamamlamıştır. Ardından, yükseköğrenimini sürdürmek amacıyla dönemin kültürel ve entelektüel merkezi olan İstanbul’a gitmiştir. İstanbul’da bulunduğu dönemde, 1912 yılında kurulan ve Kürt öğrencilerin bir araya gelerek kültürel, sosyal ve siyasi faaliyetler yürüttüğü Hêvî Talebe Cemiyeti’nin genel sekreterliğini üstlenmiştir. Bu cemiyet, Osmanlı’nın son dönemlerinde Kürt kimliği ve kültürünün canlanmasına yönelik önemli çalışmalar yürütmüş ve bu doğrultuda Roj-î Kurd, Hetaw-î Kurd gibi yayın organlarını çıkarmıştır. Memduh Selim Bey’in ilk yazıları Jîn Dergisi (1918-1919) dergisinde karşımıza çıkmaktadır. Memduh Selim Bey bu yazılarında sosyal ve siyasal konulara dair makaleler kaleme alarak, dönemin Kürt aydınlanmasına katkıda bulunmuştur. Bu çalışmada, Memduh Selim Bey’in 1918-1919 yılları arasında yayın hayatına devam eden Jîn dergisinde kaleme aldığı yazılar analiz edilecektir. Jîn dergisi, millî kimlik, dil ve kültür gibi konulara odaklanan bir yayın olarak dikkat çekmektedir. Memduh Selim Bey’in bu dergideki yazıları, hem dönemin siyasi ve sosyal atmosferini yansıtması açısından hem de Kürt aydınlanma hareketinin düşünsel temellerini anlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu makaleler, yazarın entelektüel birikimini, toplumsal meselelere bakış açısını ve Kürt kimliğinin inşasına yönelik çabalarını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, bu çalışma, Memduh Selim Bey’in Jîn dergisindeki yazılarını detaylı bir şekilde inceleyerek hem yazarın düşünce dünyasını hem de dönemin sosyopolitik dinamiklerini anlamaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Keywords : Vanlı Memduh Selim, Hêvî- Talebe Cemiyeti, Jîn dergisi, İstanbul, Kürtçe

ORIGINAL ARTICLE URL