BEKİR SAMİ BEY’İN SOVYET RUSYA`NIN VAN GÖLÜ HAVZASI’NIN ERMENİLERE BIRAKILMASI TALEPLERİ HAKKINDAKİ RAPORU VE MECLİSTEKİ TARTIŞMALAR

Authors : Erkan Afşar

Pages : 510-525

Doi:10.53568/yyusbed.1679667

View : 75 | Download : 288

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Birinci Meclisin açılmasıyla birlikte kurulan hükümetin ilk işi Misak-ı Milli kararları doğrultusunda işgallere karşı koyarak öncelikle vatanın bütünlüğünü sağlamaktır. Ankara Hükümeti diplomatik olarak ilk kez Sovyet Rusya ile ortak düşmana karşı işbirliği kurmuş ve ikili ilişkileri geliştirmek amacıyla da ilk Hâriciye Vekili Bekir Sami Bey başkanlığında oluşturulan heyeti Moskova’ya göndermiştir. Türk Heyeti’nin Moskova’da Sovyet Rusya yetkilileriyle yapmış oldukları görüşmelerde Sovyet Hariciye Komiseri Çiçerin’in Van Gölü Havzası içerisinde yer alan Van, Bitlis-Muş Vilayetlerinin Ermenilere verilmesi isteği gerginliğe neden olmuştur. Türk Heyeti bu isteğin Misak-ı Milliye aykırı olduğunu ve emperyalist bir düşüncenin ürünü olduğunu vurgulayarak bu hususu Ankara’ya taşımıştır. Bu çalışmada; Heyet Başkanı Bekir Sami Bey’in kaleme aldığı raporlar doğrultusunda her iki tarafın görüşleri söylem analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Bekir Sami Bey’in Moskova’da Türk ve Rus heyetleri arasında yürütülen görüşmelerle ilgili hazırladığı rapor Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde müzakere edilmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın ve Mebusların da bu isteğe şiddetle karşı çıktıkları görülmüştür. Heyet Başkanı Bekir Sami Bey Ankara’dan da güç alarak son kez Rus yetkililerle görüşmüş fakat Rusların Van, Bitlis-Muş’un Ermenilere verilmesinde ısrarcı oldukları görülünce Türk Heyeti görüşmeleri sonlandırmıştır.
Keywords : : Birinci Meclis, Misak-ı Milli, Van Gölü Havzası, Bekir Sami Bey, Sovyet Rusya

ORIGINAL ARTICLE URL