BAĞIMLILIK SOSYOLOJİSİ: KAVRAMLAR, SÜREÇLER, TEORİLER

Authors : Muhammet N. Çakmak

Pages : 18-33

Doi:10.53568/yyusbed.1540018

View : 77 | Download : 38

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Sarhoş edici ve keyif verici madde kullanımının Milattan Önceye kadar dayandığı bilinmektedir. Ancak günümüzdeki anlamıyla madde kullanımı ve buna bağlı olarak gelişen bağımlılık tanımı önemli ölçüde modern bir olgudur. Kimya, farmakoloji ve çeşitli alanlardaki bilimsel gelişmelerle birlikte bağımlılık yapıcı maddelerin de niteliği ve etkileri değişmiştir. Bu değişimle birlikte bağımlılık tanımı yapılmış ve fenomen başta psikoloji olmak üzere birçok disiplin tarafından anlaşılmaya çalışılmıştır. Bağımlılığın sadece bireysel ve maddeyle ilişkili olmadığını aynı zamanda toplumsal yönünün de olduğunu iddia eden sosyolojinin müstakil bir çalışmayla bağımlılık alanına girmesi 20. Yüzyılın ilk çeyreğinden sonra olmuştur. Bu çalışmada klasik ve modern sosyoloji teorileri bağlamında bağımlılık fenomeni anlaşılmaya çalışılmıştır. Karl Marx ve Emile Durkheim gibi kurucu babaların madde kullanımına ilişkin görüşlerinin yanı sıra Yapısal- İşlevselcilik, Sembolik Etkileşimcilik, Fenomenoloji ve Çatışma Teorisi gibi modern sosyoloji teorilerinin bağımlılığa ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir. Bunun yanında söz konusu sosyolojik teorileri temel alan araştırmalar da bu çalışmaya dahil edilmiştir. Türkçe literatürde bağımlılık sosyolojisi başlığı altında yer alan çalışmaların sınırlı olduğu görülmüştür. Çalışma bağımlılık sosyolojisi alanına mütevazi bir katkıyı amaçlamıştır.
Keywords : : bağımlılık sosyolojisi, madde kullanımı, sosyoloji teorileri

ORIGINAL ARTICLE URL