Türk Şaman Sanatı ve Kültüründe Nesneler

Authors : Başak Burak
Pages : 51-69
Doi:10.53568/yyusbed.1609903
View : 153 | Download : 234
Publication Date : 2025-10-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Türklerde Şamanizm Gök, Yer-Su ve Atalar kültlerinden oluşan eski Türk inançlarının şaman denilen din ve şifa insanı vasıflı kişiler tarafından uygulanan yeniden sistemleşmiş bir şeklidir. Kamlar, hastalıkları sağaltma, kötü ruhları def etme, bereket getirici tören ve uygulamaların yapılması vb. işlerle uğraşan; yerine göre doktor, din adamı, büyücü, tiyatrocu, meddah gibi davranan hem mistik planda hem de gerçek dünyada eğitim gören kişilerdir. Kamlar, yaptıkları uygulamalarda çeşitli nesneler kullanırlar. Çünkü yardım aldığı tanrılar ve ruhlar, bunların kullanımı törenin yapıldığı ortam ve amacı birbirinden farklıdır. Kimi nesneler basit ve sadece işlevseldir, ancak kimi nesneler ise “sanat eseri” olarak kabul edilebilecek şekilde yetenekli bir sanatçı veya kamın kendisi tarafından yapılmıştır. Kam elbiseleri ve kam davullarında kullanılan desenler, aplikeler, tasvirler, resimler, metaller yoğun bir sembolizm ve gizem içermektedir. Kamların çeşitli maksatlar için kullandıkları nesneler arasında sanat ve en azından etnografik değeri bulunanlar vardır. Ziller, takırdaklar, kamçılar, silahlar vb. Bu çalışma ile amaç İç Asya ve Orta Asya’daki Türk kamlarının bahsedilen türden törenlerde kullandıkları nesnelerin, özellikle sanat ve etnografik açıdan değerli görünenlerini bir araya getirip ele almaktır. Seçilen örnekler bölgelerine göre kronolojik olarak incelenmiştir. Bazen Hun-Göktürk devirlerine kadar inilecek çoğunlukla son yüzyıllara ait eserlerden söz edilecektir.
Keywords : Türk, Kam, Nesne, Sanat

ORIGINAL ARTICLE URL