Türkiye Bitkisel ve Hayvansal Üretim Değerlerinin Bölgesel Düzeyde Panel Endeks ile Karşılaştırmalı Analizi

Bu çalışmada, Türkiye’de son 12 yılda Düzey  bölgelerinin bitkisel üretim ve hayvancılık faaliyeti üretim değeri performansı ve çiftçilerin tarımsal desteklerden yararlanma düzeyleri bölgesel düzeyde hesaplanan Panel Veri Endeksi ile karşılaştırılmaktadır. Türkiye’de tarımsal üretim değeri en fazla TR3 bölgesinde gerçekleşmiştir. Bu durumun gerçekleşmesinde tarım sektörüne tarımsal politika araçlarıyla sağlanan desteklerin önemli katkısı olduğu söylenebilir. Çünkü TR3 bölgesi, TRC bölgesinden sonra en fazla tarımsal destek alan bölgedir. TR3 bölgesini, tarımsal üretim değeri açısından sırasıyla, TR7, TR5 ve TRC bölgeleri izlemektedir. TR9 ve TRC bölgelerinde bitkisel üretim faaliyetinde kullanılan desteğin üretim değerine yansıması bazı yıllarda belirgin olarak görülmektedir.  TR9 bölgesinde fındık ve çay, TRC bölgesinde stratejik bir ürün olan pamuk üretildiği için desteklemenin etkisi doğrudan görülebilmektedir. Hayvancılık faaliyeti yapan çiftçilere verilen destek 2013 yılına kadar artarak maksimum düzeye ulaşmıştır. Daha sonraki dönemde desteklemenin azalmasıyla birlikte hayvansal üretim değerinin de düştüğü görülmektedir. Hayvancılık faaliyeti bölgesel üretim değeri performanslarına göre TRC bölgesi, son dönemde hayvansal üretim değeri açısından 2013 yılında 128, 2014 yılında 125 panel endeks değeri ile diğer bölgeler ve yıllara göre en iyi performansı göstermiştir. Diğer ifadeyle, son yılda diğer bölgelere göre %25 daha fazla hayvansal üretim değeri gerçekleşmiştir. TR5, TR6, TRA, TRC ve TR7 bölgelerinde, son dönemde, hayvansal üretim değerinin panel endeks değeri 100’ün üzerindedir.