EFFECTS OF POLYUNSATURATED FATTY ACIDS ON LIPID METABOLISM AND THEIR MECHANISMS : WHICH FAT ?

Authors : Tayfun GÜLDÜR
Pages : 191-210
Doi:10.1501/Eczfak_0000000527
View : 57 | Download : 13
Publication Date : 2009-09-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Yakıt molekülleri ve membran bileşenleri olarak rollerine ilaveten çoklu doymamış yağ asitleri, (ÇDYA) gen ekspresyonunun düzenlenmesindeki rolleri nedeniyle dikkat çekmektedirler. ÇDYA spesifik nükleer reseptörler ve transkripsiyon faktörlerine bağlanarak lipid-lipoprotein metabolizması ile ilgili genlerin ekspresyonlarını düzenlemektedirler. Örneğin, peroksizom proliferatör ile aktive edilen reseptör (PPAR). Besinsel ÇDYA nin plazma lipid ve lipoproteinleri üzerine etkileri geniş olarak çalışılmıştır. Bu araştırmaların sonuçları, beslenme yoluyla koroner kalp hastalığının önlenmesinde temel teşkil etmektedirler.İnsanlarda besinler yoluyla n-3 ÇDYA nin alınımı sonucunda VLDL triaçilgliserol ve apo B sentezi azalmaktadır. Bununla beraber, n-3 ÇDYA nin LDL ve HDL kolesterolü üzerindeki etkileri net değildir. n-6 ÇDYA nden zengin besinlerle beslenen insanlarda total ve LDL-kolesterol düzeyleri daha düşüktür. Besinlerdeki n-6:n-3 ÇDYA oranındaki değişikliklerin inflamasyona yol açan aykozanoidlerin üretimini etkileme ve atherosklerozis gibi inflamasyonla bağlantılı kronik hastalıkların oluşumuna katkıda bulunma potansiyelleri bulunmaktadır. ÇDYA nutrigenomiks çalışmalarının konusunu teşkil etmektedir. Fertler arasındaki genetik farklılıkların besinsel ÇDYAne karşı oluşan cevaptaki değişikliklerden sorumlu olduğu belirtilmektedir. Örneğin, bir PPAR α tek nükleotid polimorfizmi plazma lipid konsantrasyonu ve besinsel n-3 ve n-6 yağ asiti alınımı arasındaki bağlantıyı belirlemektedir. Gen ekspresyonunda besinlerden kaynaklanan değişiklikler Correspondence : e-mail : [email protected] Tel : 0422-3410660/1256 bakımından fertler arasındaki farklılıkların belirlenmesi ve anlaşılmasıyla, kime ? hangi yağ ? sorularına belkide cevap verebileceğiz
Keywords : Çoklu doymamış yağ asitleri, Nükleer reseptörler, Lipid metabolizması, inflamasyon, Nutrigenomiks

ORIGINAL ARTICLE URL