YARA ÖRTÜLERİNDE GÜNCEL TEKNOLOJİLER VE FARMASÖTİK KARAKTERİZASYON YÖNTEMLERİ

Authors : Ayşe Nur Büke, Müge Kılıçarslan

Pages : 590-614

Doi:10.33483/jfpau.1625859

View : 130 | Download : 273

Publication Date : 2025-05-19

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu derlemede yara örtüsü üzerine yapılan çalışmalar incelenerek yara bakım prensipleri, ideal yara örtüsü özellikleri, yara örtülerinin sınıflandırmaları, hazırlanma yöntemleri ve yara örtülerinde yapılan karakterizasyon çalışmaları karşılaştırmalı olarak değerlendirerek en güncel yara örtüsü üretim teknolojilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Sonuç ve Tartışma: İdeal bir yara örtüsü temel yara bakım prensiplerini karşılamalıdır. Yara iyileşme sürecini kolaylaştırmak ve hızlandırmak için geçmişten günümüze dek pek çok çalışma yapılmıştır. Günümüzde modern teknolojilerin gelişmesiyle birlikte, gazlı bezler gibi geleneksel örtüler yerine doğal ve sentetik polimerler ve bunların kombinasyonlarından oluşan modern yara örtüleri kullanılmaya başlamıştır. Temeli polimerlere dayanan modern yara örtüleri sayesinde, bünyesinde yara iyileşmesini kolaylaştıran ve hızlandıran etkin maddeleri taşıyabilen ve farklı fiziksel formlarda uyarlanabilen yara örtüleri geliştirilmiştir. Bu derlemede modern yara örtüleri filmler ve hidrojeller, nanolifler, köpükler ve süngerler, kompozitler ve iskeleler, biyoaktif yara örtüleri ve biyolojik yara örtüleri olarak sınıflandırılmıştır. Hazırlama yöntemleri, çeşitli avantajları ve dezavantajları, onaylı piyasa preparatlarından örnekler verilerek açıklanmıştır. Hem stabilite hem etkinlik açısından yara örtülerinden beklenen özelliklerin karakterizasyon çalışmaları değerlendirilmiştir. Konuyla ilgili incelemelerimiz sonucunda, farklı yara türlerine uygun ideal tek bir yara örtüsünden bahsedilemese de özellikle hastaya özgü kronik yaraların boyutuna uygun yara örtülerinin hazırlanabildiği 3B baskı, nanolif teknolojileri gibi deriyi neredeyse birebir taklit edebilen teknolojilerin veya püskürtülebilir-partiküler yara örtüsü sistemlerinin kullanımı sayesinde kitlesel olarak üretilen terapötik sistemlerin kişiye özel hale getirilebileceği tespit edilmiştir.
Keywords : Biyomateryal, polimerik ilaç taşıyıcı sistemler, yara iyileşmesi, yara örtüsü, yara yönetimi, in vitro karakterizasyon

ORIGINAL ARTICLE URL