Mobil Cihaz Adli Analizi Sistematik Literatür Taraması

Authors : Müge Begüm Dönmez, İbrahim Alper Doğru

Pages : 498-525

Doi:10.5824/ajite.2025.04.008.x

View : 115 | Download : 389

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Günümüzde kullanıcıların işlemlerinin büyük bir kısmını dijital platformlar üzerinden gerçekleştirmesi, mobil cihaz kullanım oranlarını önemli ölçüde artırmıştır. Mobil cihazlar birçok kolaylık ve avantaj sağlarken, beraberinde çeşitli sorunları ortaya çıkarmıştır. Fiziksel ortamda işlenen çoğu suç, artık dijital ortamlara taşınmıştır. Mobil cihazlara erişimin kolaylaşması, bu araçların, suç işleme aracı olarak kullanılmasını da gündeme getirmiştir. Teknolojinin hızla gelişmesi, mobil cihazların sürekli değişen dinamik yapısı ve her geçen gün yeni özellikler kazanması kullanıcılar açısından düşünüldüğünde geniş imkanlar sağlamakta ancak suç soruşturmalarında görev alan adli bilişim uzmanları için ise çeşitli zorluklar oluşturmaktadır. Mobil cihazların suç delili olarak elde edilmesinden, bu delillerin mahkemeye sunulmasına kadar geçen adli bilişim inceleme süreçlerinde birçok zorluklarla karşılaşılmaktadır. Mobil cihazların çok katmanlı yapısı, işletim sistemlerinin cihazdan cihaza farklılık göstermesi, her cihazda farklı uygulamaların bulunması, cihaz ya da cihaz içi bileşenlerin parola ile korunuyor olması bu zorluklar arasında yer almaktadır. Sürekli değişen ve gelişen mobil cihaz teknolojisinin yakından takip edilmesi adli bilişim inceleme süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Belirtilen sorunlar, araştırmanın temel motivasyonunu ve hareket noktasını oluşturmuştur. Araştırmada, 2019-2024 yılları arasında yayınlanan 19 makale üzerinden mobil cihazlarda adli analiz alanındaki gelişmeler sistematik literatür taraması yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma kapsamında mobil cihazlarda kullanılan işletim sistemleri, cihaz türleri, kullanılan adli bilişim araçları ve incelenen uygulama türleri detaylı şekilde ele alınmıştır. İncelenen araştırmalar, mobil adli bilişimdeki teknolojik çeşitlilik ve karmaşıklığın, uzmanların çok yönlü bilgi ve becerilere sahip olmasını gerektirdiğini ortaya koymaktadır. Son bölümde, araştırmalara yönelik sonuçlar özetlenmiş ve gelecekte gerçekleştirilebilecek çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Keywords : Mobil Adli Bilişim, Mobil Adli Analiz, Sosyal Medya Analizi, Mobil Cihazlardan Elde Edilen Adli Kalıntılar

ORIGINAL ARTICLE URL