KAHRAMANMARAŞ KENTİ ÖRNEĞİNDE ÇOCUK DOSTU SOKAK TASARIMI

Authors : Rumeysa Alkılınç, Şule Kısakürek

Pages : 257-276

View : 73 | Download : 190

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Çocuğun kişiliği ve davranışları, genetik özelliklerinden çok içinde bulunduğu fiziksel çevre tarafından şekillendirilmektedir. Bu bağlamda “Çocuk Dostu Kent Girişimi”, çocuğun gelişiminde çevresel faktörlerin belirleyici rolü doğrultusunda, kentsel ölçekte yeralan cadde ve sokakların çocuklar için daha yaşanabilir mekânlara dönüştürülmesini amaçlayan bir girişimdir. Sokakların bu yaklaşımla tasarlanması, çocuklara doğal, güvenli ve kolay erişilebilir oyun alanları kazandırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Sokak tasarımına çocukların istek ve gereksinimlerinin yansıtılması ayrıca önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kahramanmaraş ili Onikişubat İlçesi’nde seçilen bir sokakta, oyun olgusunun mekânsal karşılığını ve çocukların mekânsal beklentilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu doğrultuda, gelir düzeyi yüksek ailelerin çocuklarının öğrenim gördüğü öngörülen özel orta okullarda resim ve kompozisyon atölye çalışmaları düzenlenmiş; elde edilen veriler uzman görüşleri doğrultusunda yorumlanarak Çocuk Dostu Sokak Ölçeği geliştirilmiştir. Altı boyut (güvenlik, fiziksel koşullar, etkinlik alanları, imkân-fırsat eşitliği, kullanım kolaylığı ve çevre düzenlemesi) ve 37 maddeden oluşan Çocuk Dostu Sokak Ölçeği Anketi, farklı gelir düzeyine sahip ailelerin çocuklarının öğrenim gördüğü öngörülen devlet ve özel ortaokullarda okuyan 413 ortaokul öğrencisine yüz yüze uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda çocukların sokaklara ilişkin temel istek ve gereksinimleri belirlenmiş, bu bulgulara dayalı olarak öneri nitelikte bir çocuk dostu sokak tasarımı geliştirilmiştir.
Keywords : Çocuk Dostu Kent, Tasarım, Katılımcılık, Çocuk Dostu Sokak Ölçeği, Ortaokul Öğrencileri

ORIGINAL ARTICLE URL