Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi

Authors : Seda Nur Budak, Kumru Didem Atalay, Mehmet Kabak, Tacettin Sercan Pekin
Pages : 1034-1049
Doi:10.34248/bsengineering.1608978
View : 89 | Download : 98
Publication Date : 2025-07-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerinin değerlendirme süreçlerinin karmaşıklığı ve eksiklikleri, projelerin değerlendirilmesinde tutarlılık ve izlenebilirlik sorunlarına yol açmaktadır. Bu çalışma, Türkiye\\\'deki Ar-Ge projelerinin değerlendirme süreçlerinde karşılaşılan temel sorunları ele alarak, nesnel, tutarlı ve uygulanabilirliği yüksek bir karar destek sistemi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, projelerin değerlendirilmesinde kullanılan kriterler için literatür detaylı bir şekilde incelenmiş, uzmanların görüşleri alınmış, entropi yöntemi ile önem derecelerine göre sıralanmış ve değerlendirmede daha etkili olduğu görülen kriterler belirlenmiştir. Böylece, kriter sayısı 247\\\'den 96\\\'ya indirilmiş ve değerlendiriciye kolaylık sağlanarak daha etkili bir değerlendirme seti oluşturulmuştur. Geliştirilen karar destek sistemi, projelerin kapsamlı bir analizine olanak tanımakta ve hakemlerden yürütme kurulu üyelerine kadar tüm paydaşların daha şeffaf bir platform üzerinde değerlendirme yapmasını sağlamaktadır. Karar destek sistemi ile elde edilen hakem puanlarına bağlı olarak projeler, K-ortalama kümeleme algoritması ile dört ana gruba ayrılmıştır. Bu platform, değerlendirme süreçlerinin hızlandırılmasını ve karar vericilerin iş yükünün %31 ila %39 oranında azaltılmasını sağlamıştır. Elde edilen sonuçlar, Ar-Ge projelerinin yenilikçi yönleri, ekonomik ve ulusal katkıları, proje planları ve teknik altyapıları gibi boyutlarda daha kapsamlı ve objektif bir değerlendirme yapılmasını mümkün kılmıştır. Yeni sistem, mevcut değerlendirme süreçlerinin eksikliklerini gidererek daha yapılandırılmış ve bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Geliştirilen bu sistem, gelecekte farklı Ar-Ge programlarına entegre edilerek ülkenin Ar-Ge potansiyelini ve inovasyon kapasitesini en üst seviyeye çıkarmayı hedeflemektedir.
Keywords : Ar-Ge projeleri değerlendirme süreci, Çok kriterli karar verme, Entropi, K-ortalama kümeleme, Karar destek sistemi

ORIGINAL ARTICLE URL