Ankara İli Hava Kalitesi İzleme İstasyonlarından Elde Edilen Pm2.5 Ölçümlerindeki Değişimin EWMA Kartları Kullanılarak İncelenmesi

Authors : Esra Polat, Burak Ciba, Rahime Polat

Pages : 1204-1211

Doi:10.34248/bsengineering.1703020

View : 191 | Download : 206

Publication Date : 2025-07-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Sanayileşmenin hız kazanması, nüfusun çoğalması, kentleşmenin yaygınlaşması ve fosil yakıt kullanımının artması, atmosferde kirlenmeye neden olarak insan sağlığını tehdit eden hava kirliliğini ortaya çıkarmaktadır. Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, kalp ve damar hastalıklarının özellikle PM2.5 olarak bilinen ince partikül madde kirliliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin Ankara ili sınırları içerisinde yer alan altı istasyonda (Çankaya, Etimesgut, Keçiören Sanatoryum, Ostim, Törekent, Yaşamkent) PM2.5 konsantrasyonlarının son dönemlerdeki durumunu ve değişimini inceleyerek, kontrol edilemeyen değişikliklerin ve istasyonlar arası farklılıkların olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, öncelikle 01.01.2024 ve 31.03.2025 tarihleri arasındaki dönem için PM2.5 konsantrasyonlarının değişimi, betimleyici istatistikler ve grafikler ile incelenmiş ve ardından Kasım 2024 ve Mart 2025 arası 5 ay için süreç ortalaması EWMA kontrol kartları ile izlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Ankara ilindeki 6 hava kalitesi izleme istasyonundan alınan günlük PM2.5 konsantrasyon düzeylerindeki değişiklikleri EWMA kontrol kartlarının hızlı bir şekilde tespit etme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. EWMA kartı, her bir izleme istasyonu için 2025 yılı kış aylarında PM2.5 konsantrasyonlarında keskin bir artış sinyalini açık biçimde göstermektedir.
Keywords : Hava kirliliği, PM2.5, Süreç ortalaması, EWMA kartları, Ankara

ORIGINAL ARTICLE URL