Stem, Bilişim ve Teknik Mesleklerde Gelir Dinamiklerinin İstatistiksel Analizi: Beceri Uyumsuzluğu ve Bireysel Becerilerin Rolü

Authors : Mustafa Özer

Pages : 1911-1920

Doi:10.34248/bsengineering.1755459

View : 58 | Download : 135

Publication Date : 2025-11-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından yürütülen Life in Transition Survey (LITS IV)’ün 2022–2023 dönemi verilerine dayanmaktadır. Çalışma, STEM (fen, teknoloji, mühendislik ve matematik), bilişim ve diğer teknik mesleklerde çalışan bireylerin gelir değişimlerine ilişkin istatistiksel bir analiz sunmaktadır. Analiz örneklemi, mühendislik, fen bilimleri, bilgi teknolojileri ve uygulamalı teknik alanlarda çalışan toplam 2.672 aktif bireyden oluşmaktadır. Bağımlı değişken, bireylerin mevcut gelir düzeylerine ilişkin öznel değerlendirmeleri ile dört yıl öncesine dair geriye dönük gelir algılarının karşılaştırılmasıyla oluşturulmuştur. Bu değişken, sıralı bir değişken olarak tanımlanmıştır. Gelir değişimini etkileyen beceri temelli faktörleri incelemek amacıyla beş adet sıralı logit regresyon modeli tahmin edilmiştir. Temel açıklayıcı değişkenler arasında meslek türü, bireylerin teknik bilgi, bilgisayar ve yabancı dil becerileri ile iş-beceri uyumuna ilişkin öznel değerlendirmeleri yer almaktadır. Ayrıca, beceri düzeyleri ile meslek grupları arasındaki etkileşim terimleri de modellerde test edilmiştir. Tahmin sonuçları, yabancı dil becerisinin gelir artışı algısı üzerinde tutarlı, pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, teknik bilgi, bilgisayar becerileri ve iş-beceri uyumu değişkenlerinin etkileri genel olarak istatistiksel olarak anlamlı değildir. Etkileşim terimlerinin büyük kısmı da anlamsız bulunmuştur. Ancak, yalnızca orta düzey teknik bilgiye sahip nitelikli teknik işçilerde anlamlı ve pozitif bir etki gözlemlenmiştir. Bu analiz, teknik iş gücündeki farklı meslek türleri ve beceri düzeylerinin gelir değişimleri üzerindeki rolünü incelemektedir. Elde edilen bulgular, bireysel düzeyde gelir hareketliliğinin nedenlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olmaktadır. Bulgular, teknik mesleklerde yukarı yönlü gelir hareketliliğini desteklemek amacıyla mesleki eğitim programlarında yabancı dil eğitiminin güçlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Keywords : Teknik meslekler, Gelir değişimi, Beceri uyumsuzluğu, STEM iş gücü, Sıralı logit regresyon, İstatistiksel analiz

ORIGINAL ARTICLE URL