Ceza Hukuku Güvenceleri Bağlamında İdari Yaptırımların Hukuki Niteliğinin Değerlendirilmesi

Authors : Berçem Aşkın Akarçay

Pages : 2237-2282

Doi:10.33629/auhfd.1725086

View : 158 | Download : 182

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, idari yaptırım kararlarının hukuki niteliğini idare ve ceza hukuku perspektifinden inceleyerek bu yaptırımların hangi hukuk rejimine tabi olması ve hangi güvencelerle sınırlandırılması gerektiği sorularına yanıt aramaktadır. Çalışmanın temel amacı, idari yaptırımların hukuki rejimini belirlerken birey haklarının korunması ile idarenin etkinliği arasında adil bir denge kurulmasına katkı sağlamaktır. İdari yaptırımlar, kamu gücüne dayanarak idare tarafından yargı kararı beklenmeksizin uygulanan idari işlem niteliği taşımakta ve tek taraflılık, re’sen uygulanabilirlik ve hukuka uygunluk karinesi gibi klasik idari işlem özelliklerini barındırmaktadır. Ancak bu yaptırımların cezalandırıcı etkileri ve temel haklara müdahale potansiyelleri nedeniyle yalnızca idare hukuku ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi çoğu durumda yetersiz kalmaktadır. Bu bağlamda çalışmada idari yaptırımların hukuki niteliğine ilişkin idare hukuku ile ceza hukuku merkezli ve karma rejim yaklaşımları ayrıntılı biçimde tartışılmaktadır. Ayrıca bu niteliğin belirlenmesinde klasik idari işlem rejimi ile ceza hukukuna özgü anayasal güvenceler arasındaki denge irdelenmekte; kanunilik, masumiyet karinesi, non bis in idem ve şahsilik gibi ilkelerin idari yaptırımlar bakımından uygulanabilirliği Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında ele alınmaktadır.
Keywords : İdari Yaptırım, Kabahat, Hukuki Nitelik, Ceza Hukuku Güvenceleri, Kabahatler Kanunu.

ORIGINAL ARTICLE URL