Tüketicilerin Ortak Zararlarının Topluluk Davası Aracılığıyla Tazmini

Authors : Nurbanu Erzurumlu Işık, Furkan Güven Taştan

Pages : 1917-1968

Doi:10.33629/auhfd.1764709

View : 662 | Download : 598

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Türk hukukundaki topluluk davaları kuralları; hukuka aykırılığın tespiti, önlenmesi ve durdurulmasıyla sınırlı olup tüketicilerin ortak zararlarının kolektif tazminine imkân tanımamaktadır. Mevzuattaki bu eksiklik, özellikle yaygın ancak küçük miktarlı zararlar söz konusu olduğunda, bireysel dava açmanın maliyet ve zahmeti nedeniyle tüketicilerin hak aramaktan vazgeçmesine ve teşebbüslerin haksız kazanç sağlamasına yol açmaktadır. Bu çalışmada, AB’nin 2020/1828 sayılı Topluluk Davaları Direktifi ile bu Direktif’i Alman hukukuna aktarmayı amaçlayan Tüketici Hakları Uygulama Kanunu (VDuG) dikkate alınarak Türk hukuku için kolektif bir tazminat mekanizmasının kurulması gerektiği savunulmaktadır. Kurulacak bu mekanizma, küçük miktarlı zararların tazminine dair faydasının yanında tek bir olaydan kaynaklanan kitlesel zararlarda da çok sayıda bireysel davanın açılmasını önleyerek usul ekonomisine hizmet edecektir. Müstakbel düzenlemede öncelikle, hukukî dinlenilme hakkı ve tasarruf ilkesiyle uyumlu olan beyanla katılım (opt-in) sisteminin benimsenmesi gerekir. Ayrıca; davanın kabul edilebilmesi için tüketici taleplerinin “esas itibarıyla benzer” olması; tazminatın hesaplanmasında götürü usul gibi esnek yöntemlere izin verilmesi; mahkemece verilecek kararın davaya katılan tüketiciler açısından bağlayıcı olması ve dava tipinin ayrı bir kanun yerine 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yapılacak bir değişiklikle hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Keywords : kolektif zarar, topluluk davası, 2020/1828 sayılı AB Topluluk Davaları Direktifi, Alman Tüketici Hakları Uygulama Kanunu (VDuG), 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

ORIGINAL ARTICLE URL