Rusya’da Tılsımlı Bir Metin: Theotokos’un Rüyası

Authors : Rukiye Aysun İnan

Pages : 1127-1152

Doi:10.33227/auifd.1616695

View : 179 | Download : 199

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Theotokos’un Rüyası isimli metin bir Hıristiyan apokrifidir. Avrupa’nın hem Katolik hem de Ortodoks olan çeşitli ülkelerinde bilinmektedir. Araştırmalara göre metin 17. yüzyılda İtalya’dan Rusya’ya gelmiştir. Theotokos’un Rüyası iki bölümden oluşur. İlk bölümde Meryem; İsa’nın tutuklanması, yargılanması, çarmıha gerilişi, ölmesi ve dirilmesini gördüğü bir rüyayı anlatır. İsa, Meryem’in anlattığı rüyanın gerçek olduğunu söyler. Metnin odak noktası olan çarmıh, Hıristiyan inancının temel meselesidir. Çünkü insanların günahına kefaret olarak İsa çarmıhta can vermiştir. Çarmıhın Meryem’in dilinden anlatılması, daha duygusal ve samimi bir dil kullanılması metnin Rus Hıristiyanlar üzerinde etkili olmasını sağlamıştır. Metinde genelde kanonik İncillerde anlatılan çarmıh hikayesine paralel bir anlatım vardır. Ancak metinde farklı kaynakların etkisi ya da Rusların eski inançlarının izleri de bulunmaktadır. İkinci bölümde bu metni okuyanlara, yazarak çoğaltanlara, dinleyenlere, üzerinde taşıyanlara ya da evlerinde bulunduranlara neler olacağı anlatılır. Metinde bunların yapılması durumunda yaşanacak olumlu şeyler vaat edilir, yapılmaması durumunda çekilecek cezalar belirtilir. Theotokos’un Rüyası düz yazı, ruhanî şiir/ilahi ve muska türünde; yazılı ve sözlü olarak nesilden nesile aktarılmıştır. Metin kopyalanırken ya da aktarılırken bazı değişiklikler yapılmış, böylece çok sayıda farklı metin günümüze ulaşmıştır. Bu makalenin amacı, Theotokos’un Rüyası metninin Rus Hıristiyanlığındaki yerini anlatmaktır. Böylece Rus Hıristiyanlığına resmî kilise söylemi dışında bir kaynak aracılığıyla bakarak alana katkı sağlamak hedeflenmektedir.
Keywords : Dinler Tarihi, Hıristiyanlık, Rusya, Theotokos, Apokrif.

ORIGINAL ARTICLE URL