TÜRK KAMU YÖNETİMİNDE BÜROKRASİ-SİYASET İLİŞKİSİNİN DÖNÜŞÜMÜ: CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNE GEÇİŞ SÜRECİ ÜZERİNDEN BİR ANALİZ

Authors : Recep Kaya

Pages : 26-54

Doi:10.17339/ejovoc.1801989

View : 175 | Download : 551

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de bürokrasi-siyaset ilişkilerinin dönüşümünü, Adalet ve Kalkınma Partisi dönemi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçiş süreci üzerinden analiz etmektedir. 10. Beş Yıllık Kalkınma Planı ve bu dönemde yürürlüğe konulan yapısal reformlar çerçevesinde kamu yönetimi alanında gerçekleştirilen değişimler ele alınmıştır. Çalışmada, kamu personel rejiminde liyakat, performans ve etkinlik temelli uygulamaların ön plana çıkarıldığı; e-Devlet uygulamalarıyla birlikte hizmet sunumunda dijitalleşme ve vatandaş odaklılığın güç kazandığı vurgulanmaktadır. Ayrıca, askeri ve yargı bürokrasisine yönelik reformlar aracılığıyla bürokratik vesayet anlayışının zayıflatıldığı ve yürütme organının tek elde toplanarak karar alma süreçlerinin hızlandırıldığı ortaya konulmuştur. Bürokrasinin tarihsel olarak siyasetin üzerinde konumlanmış bir güç odağı olmaktan çıkarılarak demokratik meşruiyet çerçevesinde siyasete tabi hale gelmesi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte daha belirgin hale gelmiştir. Bu yeni model, kamu yönetiminde verimliliği artırmayı, karar alma süreçlerinde çok başlılığı azaltmayı ve yönetim birliğini sağlamayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte, cumhurbaşkanına verilen geniş yetkilerin yürütmede merkezileşmeyi güçlendirdiği, bürokratik yapının siyasallaşma riskiyle karşı karşıya kalabileceği de çalışmada tartışılmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’de bürokrasi-siyaset ilişkilerinin geleneksel vesayetçi yapıdan uzaklaşarak daha rasyonel, dijitalleşmiş ve siyasal iradeye bağlı bir yönetişim anlayışına dönüştüğü tespit edilmiştir.
Keywords : Bürokrasi, siyaset, kamu yönetimi, reform, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi.

ORIGINAL ARTICLE URL