PANDEMİNİN ERKEN DÖNEMİNDE COVID-19 İÇİN POTANSİYEL TEDAVİ SEÇENEKLERİ: HIZLI SİSTEMATİK İNCELEME

SARS-CoV-2 enfeksiyonununa karşı pandeminin erken döneminde, hastalığı tedavi edebilecek etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavi bulunmamakla birlikte, tanı alan hastaların sağlık durumlarının ciddiyetine göre her ülkede farklı tedaviler uygulamaktadırlar. Bu çalışmada, COVID-19 pandemisinin erken döneminde teda-vide kullanılabilecek potansiyel tedavi seçenekleri üzerine yapılan bilimsel çalışmalar ile ilgili hızlı bir gözden geçirme yapılması amaçlanmıştır. Literatür taraması, OVID-MEDLINE, Web of Science ve Dergipark veri tabanlarında 01.01.2020-25.04.2020 tarih aralığını kapsayacak şekilde yapılmıştır. Tarama sonucunda top-lam 629 çalışmaya ulaşılmış ve değerlendirme sonrasında kalan 25 çalışma tam metin değerlendirmesine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak; COVID-19 pandemisinin erken döneminde, hastalığın tedavisine yönelik etkinliği henüz bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavinin bulunmadığı, ancak farklı ilaçların potansiyel etkileri ile ilgili güçlü kanıtlar elde edebilmek için klinik çalışmaların halen devam ettiği ve mevcut ilaç seçeneklerine de potan-siyel yan etkiler açısından dikkatli yaklaşılması gerektiğinin vurgulandığı görülmüştür. Tedavide kullanılabile-cek ilaçların etkilerine ilişkin tartışmaların geniş çaplı klinik araştırmalardan gelecek kanıtlarla cevaplanabile-ceği düşünülmektedir.