MEASURING DISPROPORTIONALITY IN PR SYSTEMS

Nispi seçim sistemlerinde seçmenler temsili organ için belli sayıda aday gösteren ve aldıkları oy oranında sandalye elde edebilen partiler ya da ittifak blokları için oy verirler. Bu seçilmiş parlamento çeşitli seçmen gruplarının çıkarlarını ne oranda yansıtır, ya da başka bir deyişle parlamento ne ölçüde temsilidir? Bu soruyu yanıtlamak amacıyla, bir seçim sisteminin temsil oranını değerlendiren “orantısızlık göstergeleri” diye adlandırılan göstergeler kullanılmaktadır. Orantısızlık göstergeleri her partinin aldığı oy sayısı ile kazandığı sandalye sayısı arasında yapılan karşılaştırmaya dayanmaktadır. Bu makalede nispi temsil sistemlerinin seçmenlerin tercihlerini tam yansıtmamalarının nedenleri tartışılacaktır. Çalışmada iyi bilinen çok sayıda nispi temsil sistemi betimlenecek, orantısızlık göstergeleri hakkında kısaca bilgi verilecek ve iki yeni gösterge önerilecektir: Temsil Endeksi ve Göreli Temsil Endeksi. Çalışmada bu iki gösterge çok sayıda ülkedeki parlamento seçimleri göz önünde tutularak hesaplanmaktadır.