Kamu Diplomasisi Aracı Olarak Arkeoloji: Zeugma Örneği

Kamu diplomasisi ülkelerin yurt dışındaki hedef kitleleri bilgilendirip etkileyerek ve hedef gruplarla etkileşimi artırmayı amaçlayan iletişim etkinliğidir. Makalede arkeoloji ile kamu diplomasisi arasındaki ilişki ele alınmış ve Zeugma Arkeolojik Alanı ve bu alandan çıkan eserlerin sergilendiği Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi, kamu diplomasisi yönünden tartışılmıştır. Zeugma Antik Kenti MS 2-3. yüzyıla tarihlenen konut alanlarıyla dünyadaki en güzel mozaik yer döşemelerinin bulunduğu, döneminin en büyük ve kozmopolit kentidir. Kent ticari ve askeri bir üs konumundadır. Kentin zenginliği buluntulardan ortaya çıkmaktadır. Bu önemli yerleşimin büyük kısmı Bilecik Barajı’nın su tutması dolayısıyla sular altında kalmıştır. 2000 yılında uluslararası destekle yürütülmüş olan kurtarma kazıları farklı ülkelerden kazı ekipleri ve profesyonel bir arkeoloji şirketi ile yürütülmüş ve bugün Zeugma Mozaik Müzesinde sergilenmekte olan eşsiz eserler ortaya çıkarılmıştır. Zeugma Arkeolojik Kazıları hala farklı paydaşların bir arada işbirliği içinde çalışması ile yürütülmektedir. Ortaya çıkan eserler pek çok bilimsel yayın ve konferansa konu olmuştur. Bu süreç kamu diplomasisinin kültürel diplomasi içeriğine karşılık gelmektedir. Zeugma’dan kaçırılan mozaiklerin geri alınma süreci de kamu diplomasi açısından savunma etkinliğine örnek olarak makalede yer almıştır. Ayrıca, Gaziantep Zeugma Mozaik Müzesi tüm dünyadan gelen ziyaretçileriyle hem kente hem de ülkeye bir yumuşak güç öğesi olarak kamu diplomasi işlevi taşımaktadır.