PARA MI, PARAYA YÜKLENEN ANLAM MI? GELİRİN VE PARAYA YÖNELİK TUTUMLARIN HAYAT MEMNUNİYETİNE ETKİLERİ

Authors : Hediye Yürüyen Kılıç, İnci Dursun, Yusuf Kılıç

Pages : 63-82

Doi:10.62666/eujmr.1770954

View : 39 | Download : 88

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Çok sayıda araştırmaya konu olan “hayattan memnuniyet” kavramı kişinin hayat kalitesine dair subjektif bir değerlendirmeyi temsil etmektedir. Hayattan memnuniyeti yüksek bireylerin işlerinde, ilişkilerinde daha başarılı, fiziksel ve zihinsel olarak daha sağlıklı oldukları ve daha uzun bir ömür sürdüklerine dair bulgular dikkat çekmektedir. Bu sebeple farklı disiplinlerde sayısız araştırma hayattan memnuniyeti etkileyen faktörler üzerine odaklanmış ve çok sayıda faktör ortaya çıkarmıştır. Paranın hayattan memnuniyetle ilişkine dair bulgular ise karmaşıktır. Modern toplumlarda tüketim kültürü, ekonomik belirsizlikler ve sosyal karşılaştırmalar, bireylerin para ile ilişkilerini ve dolayısıyla para-hayat memnuniyeti bağını karmaşıklaştırmıştır. Bu araştırmanın amacı; hayattan memnuniyetin gelir düzeyinden mi yoksa paraya yönelik tutumlardan mı daha fazla etkilendiğini incelemektir. Bu kapsamda yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi ve medeni halin kontrol edildiği bir modelde aylık gelir miktarı ve paraya yönelik tutum boyutlarının görece etkilerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, kolayda ve kartopu örnekleme ile seçilen 208 katılımcıdan çevrim içi anket yoluyla veri toplanmış, yapısal eşitlik modellemesiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçları hayattan memnuniyetin gelir seviyesinden değil, paraya yönelik tutumun iki boyutundan etkilendiğini göstermiştir. Sonuçlara göre hayattan memnuniyet finansal yetersizlik algısı kaynaklı kaygılardan negatif etkilenirken cömertlik boyutundan pozitif olarak etkilenmektedir. Yapılan keşif amaçlı ileri analizlerde ise yetersizlik algısı kaynaklı kaygıların kazılan gelir miktarı ile ilişkili olmadığı, para ile başarıyı özdeşleştirme, paraya aşırı düşkünlük ve para harcamada güvensizlik gibi para tutumu boyutları ile ilişkili bulunmuştur.
Keywords : Paraya yönelik tutum, Gelir seviyesi, Hayattan memnuniyet

ORIGINAL ARTICLE URL