Çevre kirliliğinin önlenmesinde çevre vergilerinin etkinliği: hesaplanabilir genel denge modeli

Authors : Muhammed Sami Akkuş
Pages : 67-94
Doi:10.58588/aru-jfeas.1582361
View : 95 | Download : 66
Publication Date : 2025-06-20
Article Type : Research Paper
Abstract :Sanayi Devrimi’nin başlangıcı ve üretim oranlarındaki eş zamanlı artış, iklim değişikliği, çevresel bozulma ve kirlilik nedeniyle meydana gelen anormal doğa olaylarının toplumsal yaşam üzerindeki olumsuz etkilerini artırmıştır. Artan endüstriyel faaliyetler ve insan eylemlerinin doğayı savurganca kullanmasının, çevresel bozulma ve kirliliğe yol açtığı çok sayıda ampirik çalışma ile ortaya konmuştur. Bununla birlikte, ülkeler tarafından çevre koruma ve eğitim alanında kapsamlı politikaların uygulanmaması durumunda, gelecekte müreffeh ve yaşanabilir bir dünya hayali giderek daha ulaşılmaz hale gelebilir. Bu olumsuz dışsallıkları asgariye indirebilmek için, ülkelerin net sıfır emisyon hedefini benimsemesi, doğa dostu uygulamalar ve kaynak ayrıştırma yöntemlerini devreye sokması, sürdürülebilir çevre hedefleri doğrultusunda kapsamlı bir çevre politikası izlemesi gerekmektedir. Çevresel mali politikalar çerçevesinde, tarihsel süreçte bazı ülkelerde uygulanmış olan ve günümüzde de geçerli olan çevre vergilerinin, Türkiye’de çevre kirliliği ve sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarına katkısı, Hesaplanabilir Genel Denge Analizi (HGD) yardımıyla araştırılmıştır. TURKEKOLOJİ-HGD modeli kullanılarak yapılan simülasyonlar sonucunda, Türkiye\\\'de yeni bir çevre vergisinin uygulamaya konulduğunda, çevre vergilerinin makroekonomik ve çevresel etkinliğine dair sonuçlar, reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’da (GSYİH) %0,94 oranında bir artışın sağlandığını göstermektedir. Ayrıca, çevre vergilerinin çevresel kirliliğin azaltılması ve net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, modelle sınırlı olmak kaydıyla etkili olduğu ve karbondioksit (CO2) emisyonlarını azaltma yönünde katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Keywords : Çevre Vergileri, İklim Değişikliği, Net Sıfır Emisyon, Karbon Ayak İzi Vergisi

ORIGINAL ARTICLE URL