Türkiye’de Bazı Tarla Ürünlerinin Mevcut Durumu ve Geleceğe Yönelik Tahminler

Authors : Hilal Yılmaz, Cengiz Sağlam, Oğuz Parlakay, Hatun Barut, Sait Aykanat

Pages : 34-50

View : 61 | Download : 227

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Türkiye’de bitkisel ürün deseni içerisinde tarla bitkileri kapsamında yetiştirilen ürünler gerek insan beslenmesinde gerekse hayvan yemi olarak önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de üretilen bazı tarla ürünlerinin mevcut durumlarının incelenmesi ve istatistiksel verilerden yararlanarak geleceğe yönelik tahminlerde bulunulmasıdır. Bu kapsamda tarla bitkilerinden sıcak iklim tahılı olarak mısır, yağlı tohumlu bitkilerden de soya, ayçiçeği ve yer fıstığına ait veriler kullanılmıştır. Mısır, günümüzde ekonomik değeri büyük ve enerji değeri yüksek olan dünyada ve ülkemizde insan beslenmesinde büyük öneme sahip bir bitkidir. Mısır, son yıllarda silaj tekniklerinin gelişmesiyle geviş getiren hayvanlar için dünyada en önemli silaj bitkilerinden birisi olmuştur. Yüksek besin değerine sahip olan mısır, insan gıdası olarak ön plana çıkarken, mısır silajı hayvan yemi ve sanayi ham maddesi olarak da kullanılarak önemini bir kez daha arttırmaktadır. Yağlı tohumlu bitkiler de insan ve hayvan beslenmesinin yanı sıra enerji sektöründe kullanılması ve yoğunlukla dış ticarete konu olması bakımından stratejik ürünlerdir. Türkiye’de yağlı tohumlu bitkilerin üretimi yurt içi kullanıma yetmemekte ve ihtiyaç duyulan ürünler ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Çalışmanın ana materyalini, Türkiye İstatistik Kurumundan (TÜİK) alınan istatiksel veriler oluşturmaktadır. Çalışmada 2006 ile 2024 yılları arasını kapsayan dönem verileri analiz edilmiştir. Ayrıca değerlendirme ve yorumlama aşamasında konu ile ilgili daha önceden yapılan çalışmalardan faydalanılmıştır. Yöntem olarak zaman serileri analiz yöntemlerinden Trend Analizi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucu 2006 yılında 5.360.000 da olan mısır ekim alanı 2030 yılında 9.215.680 da, 2006 yılında 119.186 da olan soya ekim alanı 2030 yılında 550.576 da, 2006 yılında 226.900 da olan yerfıstığı ekim alanı 2030 yılında 663.464 da ve 2006 yılında 5.100.000 da olan ayçiçeği ekim alanı 2030 yılında 9.580.006 da olacağı tahmin edilmektedir. İncelenen dönemde özellikle soya ekim alanındaki artış dikkat çekmektedir. Elde edilen bulgular üretim deseninde yer alan ürünlerin ileriki dönemlerde nasıl bir eğilim içerisinde olacağı ve bu ürünlerin iç talebi karşılayabilme durumunu göstermesi açısından önemlidir. Bu bulgulara dayalı sonuçlar karar vericilere politika üretme konusunda yararlı bilgiler sunmaktadır. Ayrıca çalışmada ele alınan ürünlerin ekonomideki yeri ve önemi göz önüne alındığında bu ve benzeri çalışmaların, yeni yayınların yapılmasına zemin oluşturacağı değerlendirilebilir.
Keywords : Tarla ürünleri, Tahmin, Beklenti, Trend Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL