İntrauterin Bir Gelişim Bozukluğu: Spina Bifida Occulta ve Eski Anadolu Toplumlarından Örnekler

Authors : Serpil Özdemir Özbey
Pages : 105-121
Doi:10.51493/egearkeoloji.1620333
View : 38 | Download : 23
Publication Date : 2025-04-30
Article Type : Review Paper
Abstract :Biyoarkeolojik araştırmalar eski dönem toplumlarının yaşam tarzları, sağlık yapıları, sosyoekonomik yapıları, beslenme alışkanlıkları gibi birçok konuya ışık tutmaktadır. Bu araştırmaların önemli bir konusu da antik dönem hastalıkları ve etkileri konusunda bilgi edinilmesine olanak sağlayan paleopatolojik araştırmalardır. Kemiğe yansıyan hastalıkların değerlendirildiği bu araştırmalarda eski dönem toplumlarında gözlenen eklem hastalıkları; travmalar, kan hastalıkları ve enfeksiyon gibi lezyonların varlığı ve insanlar üzerindeki etkisi ortaya konulmaktadır. İskeletler üzerinde varlığı ile karşılaştığımız olgulardan birisi, doğuştan bir anomali olan ve çoğunlukla genetik kökenli olduğu düşünülen spina bifida occulta’dır. Bu olgunun etiyolojisi kesin olarak bilinmemekle birlikte klinik ve paleopatolojik çalışmalarda, araştırmacılar arasında tanımlanması ve sınıflandırılması konusunda bir fikir birliği yoktur. Eski Anadolu toplumlarında gerçekleştirilen paleopatolojik araştırmalardaki söz konusu metodolojik farklılıklar da zaten sınırlı sayıdaki verilerin yorumlanmasını güç kılmaktadır. Spina bifida occulta’nın klinik ve radyolojik çalışmalarda cinsiyet bazında erkeklerde kadınlara göre daha fazla, bölge bazında doğu bölgesindeki insanlarda daha sık görüldüğü bildirilmiştir. Eski Anadolu toplumlarında gerçekleştirilen çalışmalarının çok azında cinsiyet ayrımına yer verildiği ve spina bifida occulta tanısında kullanılan farklı metodolojiden dolayı cinsiyet ve bölge bazında istatistiki bir değerlendirme yapılamamıştır. Bundan sonraki süreçte spina bifida occulta tanımının ve sınıflandırma yöntemlerinin ortak bir sistematiğe dayanması, ileride yapılacak paleopatolojijk çalışmaların güvenilirliği açısından daha net sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır.
Keywords : spina bifida occulta, Anadolu, paleopatoloji, folik asit, sacrum

ORIGINAL ARTICLE URL