Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Oğuzca Kaydıyla Verilen Bazı Kelimelerin Çağdaş Uygurcadaki Görünümü Üzerine Notlar

Authors : Sanat Gülen

Pages : 265-292

Doi:10.46614/ijous.1838233

View : 106 | Download : 146

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkçenin tarihî süreci içerisinde Oğuzca ve Çağdaş Uygurca kökleri aynı yere gitse de tarihî ve coğrafi sebeplerden dolayı birbirinden gitgide uzaklaşan Türkçenin iki kolu sayılmaktadır. Türkoloji çalışmalarında Karahanlı döneminden sonra Çağatayca etkisi altında olan Çağdaş Uygurca ‘Doğu’ grubunda, Batı’ya göç eden ve XIII. yüzyılda yazı dili oluşturan Oğuzların dili ise ‘Batı’ grubunda değerlendirilmektedir. Batı’ya göçen Oğuzlar ve onların dili olan Oğuzca ile Çağdaş Uygurca arasında söz varlığı bağlamında tarihî geçmişten gelen ortaklıklar devam etmiştir. Bu çalışmada Dîvânu Lugâti’t-Türk’te Oğuzca kaydıyla verilen yirmi iki kelime üzerinde durulmuştur: aşlıḳ, ayrıḳ, alma, aŋla-, atlan-, ayıt-, bayram, boḳ, çanaḳ, çat-, ekin, idiş, ilik, kemi, kök, sınuk, sörçek, töl, yaz-, yeŋ-, yut-. Bu kelimelerin tarihî dönemlerdeki durumları ele alınmış, Çağdaş Uygurcadaki biçimleri, geçirdiği fonetik ve anlamsal değişiklikleri üzerinde durulmuştur.
Keywords : Çağdaş Uygurca, Oğuz Türkçesi, Oğuzca Söz Varlığı

ORIGINAL ARTICLE URL