“ŞEHİR MİMARI” HERMANN JANSEN’İN PLANLAMA ANLAYIŞI VE BAŞKENT ANKARA’NIN İMARI

Authors : Sena GÜNGÖR, Uğur ÖZCAN

Pages : 155-172

View : 39 | Download : 7

Publication Date : 2022-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Cumhuriyet Dönemi\`ne geçişle birlikte Türkiye, çok yönlü ve hızla şekillenen bir değişim ve gelişim süreci yaşamıştır. Bu değişim ve gelişim sürecinden en fazla etkilenen alanlardan biri de kentler olmuştur. Yaşayan ve sürekli gelişen birer organizma olan kentler, devlet yapısında meydana gelen toplumsal, siyasal, kültürel ve iktisadi değişimlerden etkilenerek hızla dönüşüm geçirmişlerdir. Başta devletin yönetim merkezi Ankara olmak üzere, Anadolu kentlerinin yeniden inşa edilme süreci başlamıştır. Başkent olma özelliği ile diğer kentlerden ayrılan Ankara\`nın imarı ise, dönemin en önemli konuları arasında yer almıştır. \`Ankara\`nın imarı\`, yeni kurulan devletin ideallerinin somutlaştırılmasına yönelik ilk girişim olmuştur. Devletin başarısıyla özdeşleşen çağdaş bir başkent imgesi oluşturma düşüncesiyle kentsel planlama sürecine girilmiştir. Ankara, hem yeni devletin başkentliğini üstlenmiş, hem de Batılı yaşam biçiminin, yeni kent planlama anlayışının ve modern mimari üslubun diğer kentlere de yansıtılmasına öncülük etmiştir. Devletin imar politikalarının merkezi haline gelen Ankara\`nın planlı kentsel gelişimi ve mekânsal dönüşümünün, ülkedeki tüm kentlere örnek olması beklenmiştir. Özellikle, 1928 yılında düzenlenen imar yarışması, Ankara\`nın planlı kentsel gelişimi, kent dokusunun değişimi ve mekânsal dönüşümünde büyük bir kırılma noktası olmuştur. Bu çalışmada, üstlendiği yeni roller ve kazandığı yeni boyutlar ile birlikte kent planlamasında köklü bir gelişim ve değişim süreci yaşayan başkent Ankara irdelenmiştir. Küçük bir Anadolu kentinden \`Başkent Ankara\` kimliğine evrilme sürecinin önemli aktörlerinden \`Hermann Jansen\`in kent planlama anlayışı ele alınmıştır. Türkiye\`ye modern bir planlama anlayışı getiren, ülkedeki birçok kentin planlı gelişimine önemli katkılar sağlayan \`Jansen Planı\` ve kararları incelenmiştir.
Keywords : Kent Planlama, Planlı Kentleşme, Ankara, Hermann Jansen, Jansen Planı, The Jansen Plan

ORIGINAL ARTICLE URL