Huzurevlerinde Konaklayan Yaşlı Bireyler İçin Sirkülasyon Alanlarına Ait Çözüm Önerisi Projesi

Authors : Fatma Beyza Güler, Zerrin Funda Ürük
Pages : 365-409
Doi:10.56590/stdarticle.1668369
View : 100 | Download : 74
Publication Date : 2026-01-05
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışmanın Amacı: Nüfusun yaşlanmasıyla birlikte huzurevlerinin gerekliliği önemli hale gelmektedir ve bu mekânların, yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde tasarlanması gerekmektedir. Koridor alanları, huzurevi yapılarında yalnızca geçiş alanları olarak değil, aynı zamanda sosyal buluşma noktaları ve hareket kolaylığı sağlaması gereken önemli işlevsel mekânlar olarak değerlendirilmektedir. Huzurevlerinde konaklayan yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla koridor alanlarının tasarımına yönelik yenilikçi, kullanıcı dostu ve yaşlı bireylerin antropometrik ölçülerine uygun çözümler geliştirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, mevcut sorunların tespiti ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmak bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında, koridor mekânlarının düzeninde bulunan sabit elemanlar, aydınlatma unsurları ve renk faktörlerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak, yaşlı bireylerin kullanımını kolaylaştıracak işlevsel mekânlar oluşturulması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, ergonomik tasarım ilkeleri, güvenlik önlemleri, aydınlatma düzenlemeleri ve estetik yaklaşımlar dikkate alınarak uygulanabilir öneriler geliştirilecektir. Saha ziyaretleri ve literatür taramaları sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda huzurevlerindeki sirkülasyon alanlarının mekânsal düzeni ve eksiklikleri belirlenerek, huzurevi yapılarının tasarım kurgusunu iyileştirmeye yönelik çözüm önerisi projesi sunulacaktır. Bu araştırma, iç mimarlar, iç mimarlık öğrencileri ve huzurevi yöneticileri için rehber niteliği taşımayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu araştırmada, mevcut literatür taranarak huzurevlerinin mekânsal düzeni hakkında bilgi edinilmiştir. Literatür taramasının ardından, İstanbul Bölgesi’nde belirlenen huzurevi mekânları ziyaret edilerek saha araştırması yapılmıştır. Huzurevlerinde, özellikle sirkülasyon alanı olarak nitelendirilen koridor alanları üzerinde detaylı bir inceleme gerçekleştirilmiş ve yaşlı bireylerin bu alanlarda karşılaştığı sorunlar tespit edilmiştir. Koridor mekânlarındaki mevcut eksiklikler ve karşılaşılan zorluklar göz önünde bulundurularak, yaşlı bireylerin güvenliğini sağlamak ve bu alanların işlevselliğini artırmak amacıyla çeşitli çözüm önerileri geliştirilmiştir. Araştırma süreci, mevcut koşulların sistematik bir şekilde değerlendirilmesi ve iyileştirilmiş tasarımların uygulanabilirliğine yönelik projelerin hazırlanmasına odaklanmıştır. Bulgular: Mevcut literatürdeki huzurevi mekânları ile İstanbul Bölgesi\\\'nde bulunan huzurevlerinin koridor alanlarının tasarımını incelemek amacıyla saha ziyaretleri yapılmıştır. Yapılan saha ziyaretleri neticesinde, koridor alanlarında tutunma barları, aydınlatma elemanları ve sirkülasyon hattı ile ilgili tasarım prensipleri açısından belirgin eksiklikler tespit edilmiştir. Bu eksiklikler, yaşlı bireylerin güvenliğini ve hareket kabiliyetini olumsuz yönde etkileyebilmektedir, bu nedenle de söz konusu alanların iyileştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç: Araştırma bulgularına göre, huzurevlerinde konaklayan yaşlı bireylerin mekânlar arası dolaşım için kullandıkları koridor alanlarının tasarım kurgusu, yaşlı bireylerin antropometrik özelliklerine uygun değildir. Bu durum, mevcut koridor alanlarında kazalara yol açabilecek risk faktörlerinin varlığıyla ilişkilendirilmiştir. Huzurevlerinde yapılan saha çalışmaları, koridor mekânlarında bireylerin bu alanları kullanmasını zorlaştıran çeşitli engeller bulunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yaşlı bireyler bu alanları kullanırken zorluk yaşamakta ve bir başka yetişkinin yardımına ihtiyaç duyduklarından hemşireye bağımlı olarak yaşamak zorunda kalmaktadır. Bu durum, yaşlı bireylerin özgürlüklerini kısıtlamakta ve günlük yaşamlarının büyük bir kısmını odalarında geçirmelerine yol açmaktadır. Sirkülasyon alanlarına ilişkin çözüm önerileri arasında, tutunma barlarının ergonomik tasarımı, hissedilebilir duvar ve zemin yüzeyleri ile zemin, duvar ve kapı yüzeylerinin tasarımı ve kişiselleştirilebilir kapı yüzeyi uygulamaları yer almaktadır. Sunulan bu düzenlemeler, yaşlı bireylerin hareket güvenliğini artırmak ve mekânları daha erişilebilir hâle getirmek açısından büyük önem taşımaktadır.
Keywords : Huzurevi, Yaşlı Birey, Koridor Alanı, Çözüm Önerisi Projesi, Tutunma Barı Tasarımı

ORIGINAL ARTICLE URL