Post-Dijital Sanatta Nörofenomenolojik Bağlamda Nesnelleştirme ve Özneselleştirme

Authors : Engin Güney

Pages : 137-153

Doi:10.21602/sduarte.1654553

View : 91 | Download : 108

Publication Date : 2025-07-04

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital teknolojilerin gelişmesi ve yaşamın her alanına nüfus etmesi, sanatta da çeşitli değişimlerin gerçekleşmesine neden olmaktadır. Post-dijital sanat çalışmalarında, sanatçıdan ekip birlikteliğine ve sanat eserinden sanat projesi üretimine temayül artmaktadır. Sanat tamamlanmış bir somut nesneden/estetik temsilden öte, katılımcı deneyimlemesine ihtiyaç duyulan değişken bir eyleme dönüşmektedir. Yeni medya öncesi sanat formlarının sınırlarını aşan yeni ifade biçimleri kendine has ontolojik anlamlar oluşturmaktadır. Bu değişimler sanat muhteviyatında herhangi bir sorunsal oluşturmamakta ve sanatsal ifade biçimlerine yeni açılımlar sağlamaktadır. Yapay zekâya sahip robotların, objektivasyon (nesnelleştirme) yoluyla “sanat eseri üretip üretemeyeceği” ya da bu varlıkların “sanatçı sayılıp sayılamayacağı” (nesnenin özneselleştirilmesi) araştırmanın ana problemidir. Araştırmanın amacı, giderek artan bu söylemlerin değerlendirmesini yapmaktır. Bilgisayarın işleyiş mekanizmasıyla, bilinç olgusunu bünyesinde barındıran insan edimleri basite indirgenerek denk gösterilmektedir. Bu nedenle konu mahiyetinde bilinç olgusu, nörofenomenolojik açıdan değerlendirilip, sanat ontolojisinin değişmezleri/sabiteleri ile ilişkilendirilerek, bilimsel ve felsefik açıklamalarda bulunulmuştur.
Keywords : Post-dijital Sanat, Sanat Ontolojisi, Yapay Zeka, Nörofenomonoloji, Nesneselleştirme

ORIGINAL ARTICLE URL